Słownik pojęć i terminów onomastycznych

A - nazwa własna obiektu nieożywionego (materialnego lub niematerialnego) de: Abionym - nazwa własna pola, łąki itp.Word-formation in Kazakh toponyms, Life Science Journal 2014;11(6), dostęp 05.01.2021 de: Agronym - nazwa utworzona na zasadzie skrótu z zestawienia inicjalnych liter lub sylab wyrazów tworzących dłuższą nazwę opisową, będącego dla niej formą alternatywną i równoważną, np. UAM – Uniwersytet Adama Mickiewicza de: Akronym - wariant nazwy osobowej wywodzący się z tej samej podstawy etymologicznej (np. Krzysztof Kolumb vs Cristoforo Colombo) de: Allonym - nazwa własna wiatru, huraganu, tajfunu itp. de: Anemonym - geograficzna nazwa własna miejsca, terytorium niezamieszkanego de: Anoikonym - nazwa własna osoby lub grupy osób de: Anthroponym - nazwa własna ciała astralnego: planety, księżyca, komety, gwiazdozbioru itd., np. Słońce, Merkury, Kometa Halleya, Droga Mlecznade: Astronym - nazwa własna budynku, np. Biały Domde: Aulonym B - nazwa własna stworzenia nadnaturalnego - nazwa własna obiektu ożywionego (człowieka, zwierzęcia, rośliny)de: Bionym C - zbiór chrematonimówde: Chrematonymie - nazwa własna obiektu materialnego lub niematerialnego, wytworzonego jako efekt kulturowej działalności człowieka (np. nazwa produktu, usługi, firmy, organizacji, przedsięwzięcia społecznego, wytworu lub wydarzenia artystycznego itd.)wg SJP PWN nazwa własna wyrobude: Chrematonym - - dział onomastyki zajmujący się chrematonimamide: Chrematonomastik - nazwa własna kraju, regionu, większego terytorium wyznaczanego geograficznie lub administracyjnie (np. Daleki Wschód, Yorkshire)de: Choronym D demonim - nazwa mieszkańca demononim - nazwa własna stworzenia demonicznego denotacja - zakres (ekstensja) nazwy, zbiór desygnatów nazwyde: Denotation deonomastyka - dział onomastyki zajmujący się deonimamide: Deonomastik deonim - nazwa pospolita utworzona z nazwy własnejde: Deonym dendronim - nazwa własna indywidualnie nadawana drzewom, np. dąb Bartekde: Dendronym desygnat - każdy obiekt pasujący do nazwyde: Denotat E - geograficzna nazwa własna w brzmieniu innym niż brzmienie w miejscu pochodzenia obiektude: Exonym - nazwa własna w brzmieniu miejscowym pochodzenia obiektu (np. Wrocław)de: Endonym - nazwa własna nadawana jako nazwa produktu lub marki winomde: Enonym - nazwa pospolita utworzona jako przeniesienie nazwy własnej do języka ogólnego lub na bazie nazwy własnej jako jej pochodna, derywat, np. Kasanowa, kalwinizm, makiaweliczny, falandyzacja, syzyfowa [praca], choroba Heinego-Medina, Mount Everestde: Eponym - nazwa własna firmy, produktu, usługi, marki, termin używany często w funkcji nazwy handlowej (np. restauracji)de: Ergonym - nazwa własna grupy etnicznej (narodu, ludu, plemienia itd.) de: Ethnonym F - nazwa własna leku - nazwa własna postaci fikcyjnejde: Fiktionym - nazwa handlowa nadawana firmom, produktom, używana także w funkcji marki - nazwa własna indywidualnie nadawana roślinom de: Fitonym - nazwa indywidualna nadawana obiektowi ożywionemu lub nieożywionemu bazująca na frazeologizmie, zastępująca nazwę pierwotną (np. Niebieska Planeta zamiast Ziemia)Tomasz J. Szutkowski, Toponimy jako środki wtórnej nominacji (na materiale frazeologizmów z komponentem onomastycznym we współczesnym języku rosyjskim i polskim), Acta Universitatis Wratislavensis, Wrocław 2009, dostęp 05.01.2021 de: Phraseonym

G - geograficzna nazwa własna (na globie ziemskim) de: Geonym

H - nazwa własna osoby wyniesionej na ołtarze Kościele katolickim jako świętej lub błogosławionej bądź sługi Bożej, np. św. Anna Samotrzeć, św.św. Cyryl i Metody, sługa Boży Stefan kard. Wyszyński de: Hagionym - nazwa własna miejscowości lub innego obiektu topograficznego będąca transonimizacją hagionimu lub zawierająca hagionim, np. Góra Świętej Anny de: Hagiotoponym - nazwa święta religijnego lub świeckiego, np. Boże Narodzenie, Idependence Day de: Heortonym - nazwa własna stworzenia nadnaturalnego, wymyślonego de: Hyperphysionym - nazwa własna drogi, ulicy, traktu, placu, skweru, drogi krajowej, autostrady, tunelu itp., np. Via Appia de: Hodonym - geograficzna nazwa własna bazująca na elementach dwoch języków (na terenach wpływów wielojęzykowych) de: Hybridonym - nazwa własna zbiornika wodnego, stałego lub płynącego, np. jeziora, morza, rzeki, strumienia, studni, wodospadu itd. de: Hydronym

I - nazwa wytworu kultury artystycznej, np. tytuł obrazu, rzeźby, dzieła literackiego itp.

K katojkonim - nazwa mieszkańca mieszkańca (np. miasta, regionu) en:cateconym kosmonim - nazwa obiektu w przestrzeni kosmicznej de: Kosmonym kryptonim - indywidualna nazwa danej osoby, inna niż jej oficjalne imię i nazwisko de: Kryptonym

M - nazwa własna nadawana obiektom powiązanym z przestrzenią medialną, np. nazwy kanałów radiowych i telewizyjnych, tytuły prasowe, nazwy domen internetowych itd. - nazwa osobowa pochodząca od imienia matki, nie zawsze traktowana za nazwę własną, np. danusin de: Metronym - nazwa własna określonych obiektów i obszarów terytorialnych, wyznaczanych geograficznie, administracyjnie, zamieszkanych, ale także niezamieszkanych, zagospodarowanych i niezagospodarowanych przez człowieka, znana i używana w szerszym zasięgu komunikacyjnym (regionalnym, krajowym, międzynarodowym), np. nazwy krain, regionów, gmin, powiatów, miejscowości, rzek de: Makrotoponym - nazwa własna terenowa wskazująca na obiekty i obszary zwykle niezamieszkane, znana i używana w wąskim zasięgu komunikacyjnym (przez społeczność lokalną danej gminy, miejscowości, rodziny, właścicieli i użytkowników dóbr ziemskich, lasów, jezior itd.), m.in. nazwy pól, łąk, lasów, polan, ścieżek, strug, mniejszych rzek, stawów, skał, głazów narzutowych itd., np. podmokły teren Wujkowe Bagno, łąki i pola Rąbalina, trakt Stara Droga de: Mikrotoponym

N - synonim słów onomastyka, onimia de: Namenkunde - synonim słowa onim de: Eigenname en: proper name - nazwa utworzona w celu desygnowania nowo wyznaczonego miejsca, przestrzeni terytorialnej, wybudowanego obiektu, będąca efektem rozwoju gospodarczego lub zmian administracyjnych w danym obszarze, np. park rozrywki Gardaland we Włoszech, Lotnisko Okęcie im. Fryderyka Chopina w Warszawie de: Neotoponym - nazwa własna własna wyspy, np. Capri, Uznam de: Nesonym

O - nazwa własna miejsca/terytorium zamieszkanego de: Oikononym - nazwa własna de: Onym - synonim słów onomastyka, nazewnictwo de: Onymie - dział językoznawstwa zajmujący się badaniem nazw własnych () de: Onomastik - nazwa własna wzniesienia, m.in. nazwa góry, masywu górskiego, wyżyny, płaskowyżu, szczytu, skały, rowniez wzniesien na dnie oceanow itp., np. Rów Mariański, Sierra Madre de: Oronym

P - nazwa własna osobowa wywodzona od imienia lub nazwiska ojca de: Patronym - nazwa własna postaci literackiej de: Poetonym - nazwa oznaczająca pojazd, środek transportu, połączenie kolejowe, autobusowe, lotnicze, morskie itd. - nazwa własna wydarzenia (np. bitwa pod Grunwaldem)Andrzej Czerny, Teoria nazw geograficznych, PAN, Warszawa 2011, dostęp 05.01.2021 de: Praxonym - indywidualna nazwa danej osoby, inna niż jej oficjalne imię i nazwisko de: Pseudonym

S - nazwa własna oznaczająca grupę, inicjatywę lub wydarzenie o charakterze społecznym, kulturowym - nazwa desygnująca groty, jaskinie, pieczary, zagłębienia, kopalnie, komnaty w podziemiach, np. kopalnia soli Wieliczka de: Speleonym

T - nazwa własna bóstwa de: Theonym - dział onomastyki zajmujący się toponimami de: Toponomastik - nazwa miejsca de: Toponym en: toponym - nazwa własna powstająca jako formalne przeniesienie nazwy własnej z innej kategorii, np. Siena od nazwy miasta jako nazwa typu samochodu marki FIAT de: Transonym

U - nazwa własna obiektu występującego w przestrzeni miejskiej, np. ulicy, placu, parku, budynku, instytucji de: Urbanonym - nazwa własna miasta de: Urbonym

Z zoonim - nazwa indywidualna nadawana zwierzęciu, np. psu, kotu itd. de: Zooonym

Bibliografia Uniwersytet Łódzki, Artur Gałkowski, Terminologia onomastyczna, 2012, dostęp 05.01.2021 Lista ICOS kluczowych terminów onomastycznych, Grupa Terminologiczna ICOS International Council of Onomastic Sciences, tłum. i oprac. w j. polskim: Artur Gałkowski (UŁ), Urszula Bijak (IIP PAN w Krakowie) Łódź-Kraków 2018, dostęp 05.01.2021 Emil Daniel Lesner, Uniwersytet Szczeciński/ Borowik czy Waldteufel, czyli kilka uwag o przekładzie bestionimów, dostęp 05.01.2021 Namenkundliche Informationen, Leipziger Universität, 1969-2017, dostęp 05.01.2021