Zagrożenia w Internecie i podstawy cyberbezpieczeństwa Po co nam bezpieczeństwo w Internecie? Internet to miejsce, w którym:
uczysz się, grasz w gry, oglądasz filmy, rozmawiasz z innymi.
Tak jak w prawdziwym świecie, w Internecie też mogą czekać niebezpieczeństwa. Dlatego musisz znać podstawowe zasady bezpieczeństwa, czyli cyberbezpieczeństwa.
Główne zagrożenia w Internecie Obcy w sieci W Internecie można spotkać wiele osób. Nie zawsze są tymi, za kogo się podają.
Co może się zdarzyć:
ktoś udaje dziecko, a jest dorosłym, ktoś prosi o zdjęcia lub filmy, ktoś namawia, żeby się spotkać na żywo.
Zapamiętaj! Nigdy nie podawaj obcym:
swojego imienia i nazwiska, adresu zamieszkania, numeru telefonu, nazwy i adresu szkoły, hasła do konta.
O spotkaniach w realu zawsze mów rodzicom lub opiekunom – sam/sama się nie umawiaj.
Hejt i przemoc w sieci Hejt to obrażanie innych w Internecie, wyśmiewanie, grożenie, wysyłanie złośliwych wiadomości.
Pamiętaj:
To, co piszesz w sieci, może kogoś bardzo zranić. Hejt jest krzywdzący i może być łamaniem prawa. Nigdy nie dołączaj do wyśmiewania innych.
Jeśli ktoś Ciebie obraża lub prześladuje:
Nie odpowiadaj agresją. Zrób zrzuty ekranu (screeny). Pokaż wiadomości dorosłemu, któremu ufasz. Zablokuj tę osobę, jeśli to możliwe.
Fałszywe informacje (fake newsy) W Internecie nie wszystko jest prawdą.
Uważaj na:
sensacyjne tytuły („szokujące”, „niewiarygodne”), wiadomości z nieznanych stron, informacje przesyłane łańcuszkami.
Sprawdź informację:
zapytaj dorosłego, zobacz, czy ta sama wiadomość jest na znanych, poważnych stronach.
Wirusy i niebezpieczne pliki Wirus komputerowy to złośliwy program, który może:
zepsuć komputer, skasować pliki, ukraść hasła.
Zagrożone sytuacje:
pobieranie „darmowych” gier z podejrzanych stron, klikanie w dziwne linki w wiadomościach lub mailach, otwieranie załączników od nieznajomych.
Jak się chronić:
pobieraj tylko z zaufanych sklepów (np. Google Play, App Store) – zawsze z wiedzą rodzica, nie klikaj w linki od obcych, korzystaj z programu antywirusowego (rodzice mogą go zainstalować).
Zakupy i płatne gry W grach i aplikacjach często pojawiają się:
płatne dodatki, reklamy, okienka z prośbą o podanie danych karty płatniczej.
Nigdy samodzielnie:
nie podawaj numeru karty, nie kupuj niczego przez Internet bez zgody dorosłego.
Zbyt długie korzystanie z Internetu Nawet bezpieczne treści mogą być szkodliwe, jeśli spędzasz w sieci zbyt dużo czasu.
Może to powodować:
ból głowy i oczu, brak ruchu i gorszą kondycję, kłopoty ze snem, mniej czasu dla rodziny i przyjaciół.
Ustal z rodzicami, ile czasu dziennie możesz spędzać przed ekranem, i staraj się tego trzymać.
Podstawowe zasady cyberbezpieczeństwa Silne hasła Hasło to klucz do Twojego konta.
Dobre hasło:
jest dłuższe (co najmniej 8 znaków), ma litery, cyfry i znaki specjalne (np. !, ?, #), nie jest Twoim imieniem, datą urodzenia ani nazwą szkoły.
Pamiętaj:
nie podawaj hasła kolegom/koleżankom, zapisuj hasło w bezpiecznym miejscu lub poproś rodziców o pomoc w jego zapamiętaniu, nie używaj tego samego hasła wszędzie.
Prywatność Twoje dane są cenne. Nie udostępniaj publicznie:
adresu domu i szkoły, numeru telefonu, dokumentów (np. legitymacji szkolnej), zdjęć w szkolnym mundurku z widocznym logo szkoły.
Jeśli chcesz coś wrzucić do Internetu, zapytaj: „Czy pokazałbym/pokazałabym to obcej osobie na ulicy?” – jeśli nie – lepiej nie publikuj.
Bezpieczne korzystanie z gier i mediów społecznościowych Dodawaj do znajomych tylko osoby, które znasz z prawdziwego życia. Ustaw profil jako prywatny (poproś dorosłego o pomoc). Zgłaszaj obraźliwe treści i użytkowników (w wielu grach i aplikacjach jest przycisk „Zgłoś”).
Co robić, gdy coś się stanie? Jeśli:
ktoś Ci grozi, ktoś wysyła niemiłe wiadomości lub zdjęcia, zobaczysz coś, co Cię przestraszy lub zawstydzi, przez pomyłkę klikniesz w podejrzany link,
Nie zostawaj z tym sam/sama.
Natychmiast powiedz o tym: rodzicom, wychowawcy, nauczycielowi informatyki, innemu dorosłemu, któremu ufasz. Nie usuwaj od razu wiadomości – mogą być dowodem. Nie wstydź się – każdy może popełnić błąd.
Zapamiętaj Nie podawaj swoich danych obcym w Internecie. Nie wysyłaj nikomu swoich zdjęć bez zgody rodzica. Nie spotykaj się z osobami z Internetu sam/sama. Nie otwieraj podejrzanych plików i linków. Używaj silnych haseł i nikomu ich nie podawaj. Rozmawiaj z dorosłymi o tym, co robisz w sieci. Pamiętaj o przerwach od ekranu i ruchu na świeżym powietrzu.
Bezpieczeństwo w Internecie zaczyna się od Ciebie i Twoich decyzji. Jeśli czegoś nie jesteś pewien/pewna – zawsze poproś dorosłego o pomoc.