Niebezpieczne kontakty online – rozpoznawanie i reagowanie Internet to miejsce, gdzie możesz się uczyć, bawić i poznawać nowe osoby. Musisz jednak pamiętać, że w sieci łatwo się ukryć za fałszywym profilem, a nie każdy ma dobre zamiary. Ten tekst pomoże ci rozpoznać niebezpieczne kontakty online i podpowie, jak na nie reagować.
Czym jest kontakt online? Kontakt online to każda rozmowa prowadzona: w mediach społecznościowych (np. komunikatory, czaty), w grach internetowych (czat w grze, wiadomości prywatne), na forach, grupach, serwerach (np. Discord).
Osoba po drugiej stronie ekranu: może podawać nieprawdziwe imię, wiek, zdjęcie, może udawać twojego rówieśnika, może ukrywać swoje prawdziwe zamiary.
Dlatego zawsze traktuj osoby z internetu jak nieznajomych.
Jak rozpoznać niebezpieczny kontakt? Zwróć uwagę na sygnały ostrzegawcze. Kontakt może być niebezpieczny, gdy ktoś:
wypytuje cię o dane osobowe: pełne imię i nazwisko, adres, numer telefonu, nazwę szkoły, miejsce, gdzie spędzasz wolny czas, prosi o zdjęcia lub nagrania, szczególnie prywatne, wstydliwe, „tylko dla niego/niej”, proponuje spotkanie na żywo i chce, żebyś nikomu o tym nie mówił/a, zachęca do robienia rzeczy, które są niezgodne z prawem lub zasadami szkoły, wysyła ci treści nieodpowiednie dla twojego wieku (np. przemoc, treści dla dorosłych), nalega, żebyście przenieśli rozmowę na inny, bardziej „tajny” komunikator, próbuje cię nastawić przeciw rodzicom lub znajomym: „nie mów im, oni nie zrozumieją”, „tylko ja cię rozumiem”, straszy cię (np. że opublikuje twoje zdjęcia albo wiadomości), składa dziwne propozycje w zamian za prezenty w grach, doładowania czy przelewy.
Bardzo ważne jest to, jak ty się czujesz. Jeśli rozmowa sprawia, że czujesz lęk, wstyd, niepokój albo „coś ci nie pasuje” – może to być znak, że kontakt jest niebezpieczny.
Jak reagować na niebezpieczny kontakt? Gdy podejrzewasz, że kontakt jest niebezpieczny:
Przerwij rozmowę. Nie tłumacz się, nie wchodź w dyskusję. Po prostu nie odpisuj. Zablokuj tę osobę. Skorzystaj z opcji „blokuj” lub „zablokuj użytkownika” w aplikacji lub grze. Zrób zrzuty ekranu. Zapisz wiadomości, zdjęcia, nick, datę. To ważne dowody, jeśli trzeba będzie zgłosić sprawę. Zgłoś konto w serwisie. Użyj funkcji „zgłoś” (np. zgłoszenie nękania, treści dla dorosłych, podszywania się). Powiedz dorosłemu, któremu ufasz. Rodzic, opiekun, nauczyciel, pedagog lub psycholog szkolny – to osoby, które mają obowiązek i możliwości, by ci pomóc.
Pamiętaj: Nigdy nie wysyłaj swoich haseł, kodów SMS, numeru karty, zdjęć dokumentów. Nie zgadzaj się na spotkanie z osobą poznaną tylko w internecie bez wiedzy dorosłego. Jeśli kiedykolwiek dojdzie do spotkania, musi o nim wiedzieć rodzic/opiekun i to on powinien ci towarzyszyć.
Do kogo zwrócić się o pomoc? Jeśli coś cię zaniepokoi w kontakcie online:
porozmawiaj z: rodzicem lub opiekunem, wychowawcą, nauczycielem, któremu ufasz, pedagogiem lub psychologiem szkolnym;
możesz skorzystać z: Telefonu Zaufania dla Dzieci i Młodzieży 116 111 (bezpłatny, anonimowy), formularzy pomocy na stronach organizacji zajmujących się bezpieczeństwem dzieci w sieci.
Pamiętaj: Jeśli ktoś zachowuje się wobec ciebie niewłaściwie w internecie, to nie jest twoja wina. Masz prawo do bezpieczeństwa i szacunku.
Zasady bezpiecznych kontaktów online Traktuj każdą osobę w sieci jak obcego. Nie podawaj: nazwiska, adresu zamieszkania, numeru telefonu, nazwy i adresu szkoły, numerów dokumentów, haseł, kodów. Ustaw swoje profile jako prywatne – nie każdy musi widzieć twoje zdjęcia i znajomych. Zanim coś wyślesz, pomyśl: „Czy chciałbym/chciałabym, żeby zobaczyli to moi rodzice/nauczyciel/cała klasa?” Jeśli rozmowa budzi twój niepokój – zaufaj swoim odczuciom i przerwij ją. Proś o pomoc dorosłych – to oznaka odpowiedzialności, a nie słabości.
Bezpieczne korzystanie z internetu to ważna część dbania o swoje zdrowie i bezpieczeństwo. Możesz cieszyć się siecią, jeśli zachowasz ostrożność i będziesz reagować na niebezpieczne kontakty.