Aktywne słuchanie i reagowanie w relacjach Aktywne słuchanie to umiejętność, która pomaga lepiej rozumieć innych ludzi i budować z nimi dobre relacje. Jest potrzebne w kontaktach z rodzicami, rodzeństwem, przyjaciółmi, nauczycielami, a także w przyszłej pracy. Polega na tym, że naprawdę skupiasz się na osobie, która mówi, zamiast tylko czekać, aż skończy.
Co to jest aktywne słuchanie? Aktywne słuchanie to sposób słuchania, w którym: zwracasz pełną uwagę na rozmówcę starasz się zrozumieć jego uczucia i potrzeby pokazujesz, że słyszysz i rozumiesz dopytujesz, gdy czegoś nie rozumiesz
Nie chodzi tylko o milczenie i patrzenie na drugą osobę, ale o świadome uczestniczenie w rozmowie.
Elementy aktywnego słuchania Można wyróżnić kilka ważnych elementów aktywnego słuchania.
Uwaga i kontakt wzrokowy odłóż telefon, wyłącz muzykę, nie pisz w tym czasie patrz na osobę mówiącą, ale nie wpatruj się nachalnie odwróć ciało w jej stronę
To pokazuje, że jest dla ciebie ważna i że naprawdę chcesz ją usłyszeć.
Mowa ciała Twoje ciało też „mówi”. Warto: lekko przytakiwać głową mieć spokojną, otwartą postawę (ręce nie muszą być skrzyżowane) czasem się uśmiechnąć, jeśli to pasuje do sytuacji
Dzięki temu druga osoba czuje się swobodniej.
Słuchanie bez przerywania Aktywne słuchanie oznacza, że: nie wchodzisz w zdanie nie kończysz za kogoś myśli nie zmieniasz szybko tematu na siebie („a ja…”)
Dajesz drugiej osobie czas, aby się wypowiedziała.
Dopytywanie i wyjaśnianie Jeśli czegoś nie rozumiesz: zadaj krótkie pytania: „Co masz na myśli?”, „Możesz podać przykład?” sprawdź, czy dobrze zrozumiałeś: „Czy dobrze rozumiem, że…?”
To pomaga uniknąć nieporozumień.
Odbijanie treści i uczuć Możesz własnymi słowami powtórzyć to, co usłyszałeś. Na przykład: „Mówisz, że czujesz się niesprawiedliwie potraktowany.” „Z tego, co mówisz, wnioskuję, że jesteś zestresowany.”
Dzięki temu rozmówca widzi, że naprawdę go słuchasz i rozumiesz jego emocje.
Jak mądrze reagować w rozmowie Samo słuchanie to nie wszystko. Ważne jest też, co mówisz w odpowiedzi.
Zanim zareagujesz, pomyśl zastanów się, co druga osoba czuje spróbuj postawić się w jej sytuacji zapytaj siebie: „Czy moja odpowiedź jej pomoże, czy ją zrani?”
To pomaga uniknąć gwałtownych, raniących słów.
Wspierające odpowiedzi Pomocne mogą być odpowiedzi typu: „Rozumiem, że jest ci trudno.” „To musiało być dla ciebie stresujące.” „Dzięki, że mi o tym mówisz.”
Takie zdania budują zaufanie.
Unikanie ocen i krytyki Podczas reagowania staraj się: nie wyśmiewać problemu („Przesadzasz”, „Co za dramat z niczego”) nie oceniać („To twoja wina”, „Sam jesteś sobie winien”) nie porównywać („Inni mają gorzej, przestań narzekać”)
Ocenianie zwykle zamyka rozmowę i psuje relacje.
Propozycje pomocy zamiast narzucania rad Czasem ktoś potrzebuje tylko, żeby go wysłuchać, a nie rady. Możesz: zapytać: „Chcesz, żebym ci doradził, czy wolisz, żebym tylko posłuchał?” zamiast rozkazywać, proponować: „Możesz spróbować porozmawiać z nauczycielem”, „Może warto zapisać to, co cię stresuje”
To daje rozmówcy poczucie, że ma wpływ na sytuację.
Typowe błędy w słuchaniu i reagowaniu Warto znać najczęstsze błędy, żeby ich unikać.
udawanie, że się słucha, gdy myśli są gdzie indziej przerywanie i mówienie głównie o sobie szybkie ocenianie i krytykowanie dawanie rad bez pytania, czy ktoś ich chce bagatelizowanie problemów („To nic ważnego”, „Przesadzasz”) żartowanie z czyichś uczuć, gdy ta osoba naprawdę cierpi
Te zachowania sprawiają, że inni nie chcą się otwierać w przyszłości.
Dlaczego aktywne słuchanie jest ważne dla zdrowia? Aktywne słuchanie: zmniejsza ilość kłótni i nieporozumień pomaga szybciej rozwiązywać konflikty wzmacnia poczucie bezpieczeństwa w rodzinie i w klasie sprawia, że ludzie czują się ważni i potrzebni
Dobre relacje z innymi ludźmi są jednym z najważniejszych czynników wpływających na zdrowie psychiczne.
Proste ćwiczenia Możesz trenować aktywne słuchanie na co dzień.
Podczas rozmowy z kolegą lub koleżanką spróbuj przez kilka minut nie mówić o sobie, tylko zadawać pytania i słuchać. Poproś kogoś bliskiego, by opowiedział ci o swoim dniu, a potem własnymi słowami streść, co usłyszałeś. Zwracaj uwagę, jak często przerywasz innym. Postaraj się choć raz dziennie świadomie tego nie robić.
Regularny trening sprawi, że aktywne słuchanie stanie się twoim naturalnym sposobem bycia w relacjach. Dzięki temu łatwiej będzie ci dogadywać się z innymi i dbać o własne zdrowie psychiczne.