Wyrażanie szacunku dla godności i praw każdego człowieka Co to jest godność człowieka Godność człowieka to poczucie własnej wartości i świadomość, że każdy ma prawo być traktowany z uwagą i powagą. Godność ma każdy człowiek od urodzenia do śmierci, niezależnie od: wieku płci pochodzenia wyglądu sprawności lub niepełnosprawności wyznania lub braku wyznania orientacji seksualnej poglądów

Godności nie da się odebrać, ale można ją naruszyć, gdy ktoś jest traktowany poniżająco, wyśmiewany, obrażany, ignorowany lub krzywdzony.

Prawa człowieka w codziennym życiu Prawa człowieka to zasady, które mają chronić godność każdej osoby. Nie są tylko teorią, ale dotyczą codziennych sytuacji. Między innymi są to: prawo do życia i bezpieczeństwa prawo do prywatności prawo do nauki prawo do wyrażania własnego zdania prawo do wolności przekonań i wyznania prawo do ochrony przed przemocą, dyskryminacją i poniżaniem

Szacunek dla praw człowieka oznacza, że pamiętamy, iż inni też mają te prawa, nawet jeśli się z nimi nie zgadzamy lub ich nie lubimy.

Szacunek w relacjach z innymi Szacunek dla godności i praw człowieka widać w tym, jak traktujemy innych na co dzień. Oznacza to na przykład: słuchanie, gdy ktoś mówi, i nieprzerywanie mu unikanie obraźliwych przezwisk, wyzwisk i żartów raniących innych niekomentowanie złośliwie wyglądu, ubrania, wagi, sprawności niewykluczanie z grupy tylko dlatego, że ktoś jest inny liczenie się z uczuciami innych przy podejmowaniu decyzji szanowanie prywatności (nieczytanie cudzych wiadomości, nieprzeszukiwanie telefonów, pamiętników)

Szacunek nie oznacza zgody na wszystko, ale sposób wyrażania sprzeciwu lub krytyki powinien być kulturalny i nie może poniżać drugiej osoby.

Szacunek w internecie W sieci łatwo zapomnieć, że po drugiej stronie ekranu jest prawdziwy człowiek. Tymczasem te same zasady szacunku obowiązują także w internecie. Oznacza to, że: nie piszemy obraźliwych komentarzy i nie wysyłamy złośliwych wiadomości nie rozpowszechniamy bez zgody czyichś zdjęć, nagrań i danych nie bierzemy udziału w hejcie i ośmieszaniu innych reagujemy, gdy widzimy przemoc lub wykluczanie w sieci (zgłaszanie, rozmowa z zaufaną osobą)

Cyberprzemoc tak samo narusza godność człowieka jak przemoc twarzą w twarz.

Gdy godność i prawa są łamane Naruszenie godności i praw może przybierać różne formy: wyzywanie, wyśmiewanie, upokarzanie bicie, popychanie, grożenie wykluczanie z grupy, ignorowanie szantaż, zmuszanie do czegoś wbrew woli ujawnianie tajemnic, kompromitujących zdjęć lub nagrań dyskryminacja, czyli gorsze traktowanie z powodu jakiejś cechy

W takiej sytuacji warto: powiedzieć stanowczo, że się na to nie zgadzasz poszukać wsparcia u zaufanej osoby (rodzic, nauczyciel, pedagog, psycholog szkolny) zapisywać dowody (np. zrzuty ekranu z wiadomości), jeśli to dzieje się w internecie nie zostawać z problemem samemu

Szacunek dla godności i praw innych oznacza także reagowanie, gdy krzywda spotyka kogoś obok nas. Milczenie często wzmacnia sprawcę.

Dlaczego to ważne dla zdrowia Brak szacunku i łamanie praw człowieka ma wpływ nie tylko na samopoczucie, ale też na zdrowie: osoby poniżane częściej odczuwają lęk, smutek, wstyd mogą mieć obniżoną samoocenę i problemy z zaufaniem do innych przewlekły stres wpływa negatywnie na organizm, sen, koncentrację

Z kolei atmosfera szacunku: wzmacnia poczucie bezpieczeństwa ułatwia naukę i współpracę sprzyja zdrowym relacjom i dobremu samopoczuciu

Dbając o godność i prawa swoje oraz innych, dbasz też o własne zdrowie psychiczne i społeczne.

Podsumowanie Szacunek dla godności i praw każdego człowieka polega na uznaniu, że każdy jest wartościowy i zasługuje na traktowanie bez przemocy, poniżania i dyskryminacji. Widać to w słowach, zachowaniu, w sieci i poza nią. Pamiętanie o tym w codziennych relacjach to podstawa bezpiecznej, wspierającej i zdrowej społeczności.