Ergonomia nauki i pracy przy komputerze – profilaktyka bólów kręgosłupa, wad postawy i zmęczenia oczu Coraz więcej czasu spędzamy przy komputerze: w szkole, w domu, podczas nauki i rozrywki. Jeśli robimy to w niewłaściwy sposób, może to prowadzić do bólów kręgosłupa, wad postawy, bólów głowy i zmęczenia oczu. Ergonomia to nauka o tym, jak dostosować miejsce pracy do człowieka, aby było bezpieczne, zdrowe i wygodne.

Stanowisko komputerowe Biurko i krzesło Dobrze ustawione biurko i krzesło to podstawa profilaktyki bólów kręgosłupa.

Krzesło powinno mieć regulowaną wysokość i oparcie podpierające dolną część pleców. Kiedy siedzisz: stopy całą powierzchnią opierają się o podłogę (albo podnóżek), kolana są mniej więcej pod kątem prostym (ok. 90 stopni), uda są ułożone poziomo lub lekko pochylone w dół, plecy są oparte o oparcie krzesła. Biurko powinno być na takiej wysokości, aby: łokcie były zgięte pod kątem prostym, przedramiona mogły leżeć swobodnie na blacie, ramiona nie były uniesione do góry ani opuszczone zbyt nisko.

Jeśli biurko lub krzesło są za wysokie albo za niskie, organizm szybko się męczy i pojawiają się bóle mięśni.

Ekran, klawiatura, mysz Ekran ustaw tak, aby: jego górna krawędź była na wysokości oczu lub nieco poniżej, znajdował się w odległości ok. 50–70 cm od twarzy (mniej więcej wyciągnięta ręka), nie odbijało się w nim światło z okna lub lamp. Klawiaturę połóż tak, aby: była ok. 10–15 cm od krawędzi biurka (zostaw miejsce na nadgarstki), nie trzeba było wyciągać rąk daleko do przodu. Mysz trzymaj blisko klawiatury, żeby nie sięgać daleko ręką w bok.

Unikaj pracy na laptopie trzymanym na kolanach lub w łóżku. Trudniej wtedy utrzymać prawidłową postawę i odległość oczu od ekranu.

Prawidłowa postawa przy komputerze Prawidłowa postawa pomaga zapobiegać bólom pleców i wadom postawy.

Ustaw się tak, aby:

głowa była w jednej linii z tułowiem, nie wysunięta do przodu, barki były rozluźnione, nie uniesione do góry, plecy oparte o oparcie krzesła, z zachowaniem naturalnych krzywizn kręgosłupa, przedramiona leżały na biurku, a nadgarstki były proste, kolana były zgięte pod kątem prostym lub nieco rozwartym, stopy płasko na podłodze.

Unikaj:

siedzenia skrzyżnie na krześle albo na jednej nodze, długiego pochylania się nad klawiaturą lub ekranem, skręcania tułowia, gdy ekran stoi z boku – lepiej obróć całe krzesło i ciało do ekranu.

Przerwy w nauce i pracy przy komputerze Nawet najlepsza pozycja nie ochroni kręgosłupa, jeśli siedzisz nieruchomo przez wiele godzin. Dlatego potrzebne są przerwy.

Co 30–45 minut zrób 3–5 minut przerwy. W czasie przerwy: wstań od biurka, przejdź się po pokoju, poruszaj ramionami, nadgarstkami, rozciągnij się. Co kilka minut możesz zrobić krótką mikroprzerwę (10–20 sekund): oderwij wzrok od ekranu, porusz szyją, rozluźnij barki.

Dla ucznia ósmej klasy lepiej jest dzielić naukę na krótsze bloki z przerwami niż siedzieć przy komputerze bez ruchu przez kilka godzin.

Proste ćwiczenia dla kręgosłupa przy biurku Możesz zrobić kilka prostych ćwiczeń bez wychodzenia z pokoju. Wykonuj je powoli i bez bólu.

Krążenia ramion: usiądź prosto, wykonaj 10 powolnych krążeń ramionami do tyłu, potem 10 do przodu. Ściąganie łopatek: siedząc prosto, ugnij ręce w łokciach, ściągnij łopatki do siebie, jakbyś chciał je zbliżyć, wytrzymaj 5 sekund, rozluźnij; powtórz 10 razy. Skłony głowy: pochyl powoli głowę do przodu (broda do mostka), potem delikatnie odchyl do tyłu (nie za mocno), następnie przechyl głowę w prawo i w lewo; powtórz po kilka razy w każdą stronę.

Ćwiczenia pomagają rozluźnić napięte mięśnie i poprawiają krążenie krwi.

Jak dbać o oczy podczas pracy przy komputerze? Długie patrzenie w ekran może powodować zmęczenie oczu, pieczenie, łzawienie, a nawet bóle głowy.

Zasady ochrony wzroku:

Stosuj zasadę 20–20–20: co 20 minut spójrz na co najmniej 20 sekund na przedmiot oddalony o około 6 metrów (np. przez okno). Często mrugaj, aby nawilżać powierzchnię oka. Ustaw ekran: tak, aby nie raziło cię światło z okna lub lamp, z odpowiednią jasnością (nie za ciemno i nie za jasno), z powiększoną czcionką, jeśli mrużysz oczy lub pochylasz się, by coś przeczytać. Nie korzystaj z komputera w całkowitej ciemności – zapal lampkę, ale nie kieruj jej prosto w oczy ani w ekran. Ogranicz korzystanie z telefonu i komputera bezpośrednio przed snem (najlepiej zakończ używanie ekranów co najmniej godzinę przed pójściem spać).

Jeśli mimo stosowania tych zasad oczy często cię bolą, pieką lub gorzej widzisz, poinformuj o tym rodziców i lekarza okulistę.

Higiena korzystania z komputera Aby praca przy komputerze była bezpieczna dla zdrowia:

planuj czas przy komputerze i rób przerwy, zmieniaj pozycję – czasem usiądź, czasem wstań, rozciągnij się, nie pracuj długo z laptopem na łóżku lub na kolanach, zachowaj porządek na biurku, aby mieć miejsce na wygodne ułożenie rąk, pamiętaj o ruchu na świeżym powietrzu – spacer, jazda na rowerze, sport wzmacniają mięśnie i chronią kręgosłup.

Podsumowanie Ergonomia nauki i pracy przy komputerze to dbałość o prawidłową postawę, odpowiednie ustawienie biurka, krzesła i ekranu, robienie regularnych przerw oraz ochronę oczu. Dzięki przestrzeganiu tych zasad możesz zmniejszyć ryzyko bólów kręgosłupa, wad postawy i zmęczenia wzroku, a nauka i praca przy komputerze staną się wygodniejsze i bezpieczniejsze dla zdrowia.

Sprawdź co umiesz!

Quiz Fiszki