Odpowiedzialne rodzicielstwo – przygotowanie do przyjęcia dziecka Odpowiedzialne rodzicielstwo oznacza świadome i dojrzałe podejście do decyzji o posiadaniu dziecka oraz do jego wychowania. Nie polega tylko na pragnieniu, by mieć dziecko, ale przede wszystkim na gotowości, by troszczyć się o nie przez wiele lat – fizycznie, emocjonalnie i materialnie.
Definicja odpowiedzialnego rodzicielstwa O odpowiedzialnym rodzicielstwie mówimy wtedy, gdy:
decyzja o poczęciu i przyjęciu dziecka jest wspólna i przemyślana; rodzice biorą pod uwagę dobro dziecka, swoje zdrowie, relację między sobą oraz sytuację rodziny; dorośli przygotowują się do rodzicielstwa, zdobywając wiedzę o rozwoju dziecka i sposobach opieki nad nim; są gotowi zmienić swój styl życia, aby mieć czas i siły dla dziecka.
Tak rozumiane rodzicielstwo jest procesem. Zaczyna się jeszcze przed narodzeniem dziecka, od planowania i przygotowania, a trwa przez całe życie rodziny.
Dwie metody podejścia do rodzicielstwa Możemy wyróżnić dwie wyraźnie odmienne metody podejścia do rodzicielstwa:
metoda odpowiedzialnego, świadomego przygotowania do przyjęcia dziecka; metoda przypadkowa, czyli nieodpowiedzialne podejście, oparte na braku planu i pozostawieniu wszystkiego „losowi”.
Metoda odpowiedzialnego przygotowania W tej metodzie rodzice:
rozmawiają o swoich planach życiowych i o tym, kiedy chcieliby mieć dziecko; zastanawiają się, czy ich związek jest stabilny i czy potrafią współpracować w wychowaniu; dbają o swoje zdrowie fizyczne i psychiczne; oceniają swoje możliwości materialne i organizacyjne; uczą się, jak opiekować się niemowlęciem i jak rozwija się dziecko na kolejnych etapach życia.
Celem jest zapewnienie dziecku jak najlepszych warunków startu i bezpieczeństwa.
Metoda przypadkowa (nieodpowiedzialna) W tej metodzie:
decyzja o dziecku nie jest jasno podjęta, wszystko „dzieje się samo”; brakuje poważnej rozmowy między partnerami o przyszłości rodziny; nie ma przygotowania do zmian, jakie niesie pojawienie się dziecka; nie sprawdza się, czy istnieją odpowiednie warunki emocjonalne i materialne do opieki nad nowym członkiem rodziny; często dominuje myślenie krótkoterminowe: liczy się chwila, a nie dobro dziecka w przyszłości.
Takie podejście zwiększa ryzyko napięć w rodzinie i poczucia braku bezpieczeństwa u dziecka.
Podstawowe różnice między dwiema metodami Najważniejsze różnice między odpowiedzialnym a przypadkowym podejściem do rodzicielstwa to:
sposób podejmowania decyzji: przemyślana i wspólna decyzja versus brak jasnej decyzji; nastawienie: troska o dobro dziecka i całej rodziny versus skupienie na własnych chwilowych pragnieniach; poziom przygotowania: zdobywanie wiedzy i planowanie zmian w życiu versus brak przygotowania i zdanie się na przypadek; patrzenie w przyszłość: przewidywanie konsekwencji i planowanie kolejnych etapów życia rodziny versus myślenie głównie „tu i teraz”.
Odpowiedzialne rodzicielstwo to wybór metody przygotowania, która szanuje godność dziecka i pozwala mu rozwijać się w atmosferze miłości, bezpieczeństwa i stabilności.