Patriotyzm, naród, pluralizm – między dumą a wykluczaniem innych Na lekcjach etyki mówimy nie tylko o relacjach z najbliższymi, ale też o tym, jak odnosimy się do szerszej wspólnoty: narodu i państwa. Pojawia się wtedy temat patriotyzmu i pluralizmu. Ważne jest, aby umieć odróżnić zdrową dumę z własnego kraju od postaw, które prowadzą do wykluczania i pogardy wobec innych.

Co to jest naród Naród to wspólnota ludzi, których łączą między innymi: wspólna historia język (lub kilka języków) kultura (tradycje, symbole, święta) często także wspólne terytorium

Naród nie jest jednorodny. W jednym narodzie mogą żyć ludzie: o różnych poglądach politycznych różnych wyznań lub niewierzący z różnych regionów, mówiący różnymi dialektami

Łączy ich poczucie przynależności do tej samej większej wspólnoty.

Co to jest patriotyzm Patriotyzm to postawa szacunku i troski wobec własnej ojczyzny i narodu. Przejawia się na przykład w: znajomości historii i kultury własnego kraju szacunku do symboli narodowych (godła, flagi, hymnu) trosce o język ojczysty zaangażowaniu w sprawy lokalnej społeczności gotowości do pracy dla dobra wspólnego, a nie tylko własnej korzyści

Patriotyzm nie musi oznaczać wielkich bohaterstw. Często wyraża się w codziennych, zwykłych działaniach: uczciwej pracy, odpowiedzialnej nauce, dbaniu o środowisko, szacunku dla innych obywateli.

Co to jest pluralizm Pluralizm (zwłaszcza pluralizm społeczny i kulturowy) oznacza, że: w jednym kraju żyją ludzie różniący się poglądami, wiarą, stylem życia istnieją różne partie polityczne, organizacje, ruchy społeczne pojawiają się różne opinie na temat tego, co dla kraju jest najlepsze

Pluralizm zakłada: prawo do własnego zdania wzajemny szacunek mimo różnic rozwiązywanie sporów za pomocą rozmowy i prawa, a nie przemocy

Pluralizm nie niszczy jedności narodu, tylko pokazuje, że ta wspólnota jest złożona i żywa.

Patriotyzm a wykluczanie innych Problem pojawia się wtedy, gdy: duma z własnego narodu zamienia się w pogardę wobec innych narodów ktoś uważa, że „prawdziwymi obywatelami” są tylko osoby myślące i żyjące tak jak on odmawia się innym ludziom przynależności do narodu, bo są „inni” (np. mają inne pochodzenie, wiarę, poglądy)

Między zdrowym patriotyzmem a postawą wykluczającą przebiega cienka granica.

Zdrowy patriotyzm: mówi: cieszę się z mojego kraju i chcę dla niego dobra szanuje inne narody i ich tradycje uznaje, że wewnątrz jednego narodu mogą istnieć różnice

Postawa wykluczająca (np. szowinizm, rasizm, skrajny nacjonalizm): mówi: mój naród jest lepszy od innych, inni są gorsi traktuje „obcych” z pogardą lub wrogością może prowadzić do przemocy, dyskryminacji, łamania praw człowieka

Jak łączyć patriotyzm z pluralizmem Da się jednocześnie: być dumnym ze swojego kraju szanować inne narody i kultury akceptować różnorodność we własnym społeczeństwie

Pomagają w tym pytania: czy moja duma z własnego narodu nie opiera się na poniżaniu innych? czy potrafię wysłuchać osób, które inaczej rozumieją patriotyzm? czy potrafię odróżnić krytykę konkretnych działań władz od obrażania całego narodu? czy pamiętam, że każdy człowiek, niezależnie od narodowości, ma godność i prawa?

Etyka przypomina, że patriotyzm powinien szanować także wartości uniwersalne, takie jak: godność każdej osoby prawa człowieka zasada niekrzywdzenia sprawiedliwość i solidarność

Przykłady postaw łączących dumę i szacunek Patriotyzm połączony z pluralizmem widać wtedy, gdy ktoś: obchodzi święta narodowe z szacunkiem, ale nie zmusza innych do swoich form świętowania dba o język ojczysty, ale nie wyśmiewa osób gorzej mówiących po polsku docenia historię własnego narodu, ale nie zapomina o błędach i cierpieniu innych sprzeciwia się mowie nienawiści wobec mniejszości (narodowych, religijnych, światopoglądowych), bo rozumie, że wszyscy są obywatelami tego samego państwa

Zapamiętaj Naród to wspólnota ludzi połączonych historią, kulturą i poczuciem przynależności. Patriotyzm to troska o dobro własnej ojczyzny i narodu, wyrażana w codziennych postawach. Pluralizm oznacza różnorodność poglądów i stylów życia wewnątrz jednego społeczeństwa. Zdrowy patriotyzm nie wyklucza innych, ale łączy dumę z szacunkiem dla wszystkich ludzi, także „innych” i „obcych”.