René Goscinny – „Mikołajek”, opowiadanie „Najmilsza pamiątka” Informacje podstawowe Autorzy: René Goscinny Rodzaj literacki: epika Gatunek: opowiadanie humorystyczne (z perspektywy dziecka), część cyklu o Mikołajku Temat: szkolne zdjęcie klasowe i chaos wywołany przez uczniów
Skrócona fabuła W klasie panuje wielkie poruszenie, bo ma przyjść fotograf i zrobić uczniom zdjęcie, które będzie pamiątką. Zamiast jednak spokojnie czekać i grzecznie ustawić się do fotografii, chłopcy zaczynają wygłupy: hałasują, żartują i przeszkadzają sobie nawzajem.
Nauczycielka próbuje zapanować nad sytuacją, a fotograf stara się doprowadzić do ustawienia klasy. W zamieszaniu Mikołajek opisuje kolegów i ich typowe zachowania. Ktoś próbuje popisywać się wiedzą, ktoś się brudzi, inni się kłócą i dochodzi do przepychanek. Gdy wreszcie udaje się jakoś ustawić grupę do zdjęcia, wychodzi na jaw, że… fotografa w ogóle nie ma (zniknął/oddalił się w całym tym chaosie). Całe „wielkie wydarzenie” kończy się więc kompromitacją i śmieszną puentą.
Najważniejsi bohaterowie Mikołajek – narrator i uczeń; opowiada prostym językiem, z humorem, jak wygląda sytuacja w klasie. Nauczycielka – próbuje utrzymać porządek i doprowadzić do zdjęcia. Fotograf – osoba, która ma wykonać zdjęcie, ale musi mierzyć się z nieposłuszną klasą. Gotfryd – lubi się popisywać (także „znawstwem” różnych rzeczy). Alcest – ciągle je, często się brudzi, przez co sprawia kłopot przy ustawianiu do zdjęcia. Euzebiusz – skłonny do bójek i popychanek. Ananiasz – często dostaje „przy okazji”, gdy inni się kłócą.
Miejsce i czas akcji Miejsce: sala lekcyjna / szkoła (przygotowania do zdjęcia klasowego). Czas: jeden szkolny dzień, podczas oczekiwania na fotografa.
Problematyka i sens opowiadania Opowiadanie pokazuje, jak dzieci potrafią zamienić zwykłe wydarzenie w totalny bałagan. Humor wynika z kontrastu: dorośli chcą porządku i „pamiątki na lata”, a dzieci wprowadzają chaos, bo nie potrafią usiedzieć spokojnie. Puenta podkreśla, że czasem najtrwalszą pamiątką nie jest zdjęcie, tylko samo wspomnienie zabawnej sytuacji.