ייִד ()
; polska: jid
rzeczownik, rodzaj męski (1.1) i narodowość żyd / Żyd (1.2) gdy religia ani narodowość nie są istotne człowiek, osoba, mężczyzna, pan
(1.1-2)
(1.1) איך בין אַ ייִד. → Jestem Żydem. (1.1) שווער צו זײַן אַ ייִד, אַ ייִדענע נאָך שווערער. → Ciężko być Żydem, a Żydówką jeszcze ciężej. (1.1) אַז אַ ייִד האָט אַ הונט, איז אָדער דער הונט נישט קיין הונט, אָדער דער ייִד נישט קיין ייִד. → Jak Żyd ma psa, to albo ten pies to nie jest żaden pies, albo ten Żyd to nie jest żaden Żyd. (1.2) וואָס וויל דער ייִד? → Czego chce ten człowiek? (1.2) אַלע זײַנען דאָ, יונג און אַלט. ייִדן און ווײַבער און קינדער, גוייִם, טערקן, ציגײַנער. → Wszyscy tu są, młodzi i starzy. Mężczyźni i kobiety, i dzieci, goje, Turcy, Cyganieשלום־עליכם (Szolem-Alejchem): מאָטל פּייסי דעם חזנס (Motl Pejsi dem chazns)..
(1.2) מענטש, מאַנצביל, פּערזאָן, פּאַרשוין
(1.1) גוי
(1.1) ישׂראל
(1.1) ישׂראל
ייִדיש, ייִדישקייט, ייִדישיזם, ייִדישיסט, ייִדנטום ייִדל, ייִדעלע ייִדענע, ייִדישקע ייִדישן, ייִדלען זיך ייִדיש, ייִדישלעך ייִדישלעך
אַ ייִד → zwrot grzecznościowy pan, wy ר׳ ייִד! → zwrot grzecznościowy proszę pana! ווי איך בין אַ ייִד → jak Boga kocham, Bóg mi świadkiem, słowo daję דער אייביקער ייִד → Żyd Wieczny Tułacz, Ahaswerus דאָס פּינטעלע ייִד → istota żydowskości, kwintesencja żydowskiej tożsamości
,