patrzeć ()
, ,
czasownik nieprzechodni niedokonany (1.1) kierować wzrok na coś lub na kogoś (1.2) pojmować lub oceniać coś w pewien sposób (1.3) traktować kogoś lub coś w jakiś sposób (1.4) obserwować, zauważać (1.5) zważać na coś, mieć coś na uwadze (1.6) szukać czegoś, kogoś wzrokiem czasownik zwrotny niedokonany patrzeć się (2.1) patrzeć (1.1)
(1.1) (2.1)
(1.1) Stanął wreszcie przed lusterkiem i patrząc kolejno to na nogi, to na odbicie swojej fizjonomii w zwierciadle, uśmiechnął się, kontent, że taki blask bije mu od głowy i obuwia.
(1.1) patrzeć na / pod / za / przed + • patrzeć znad / zza +
(1.1) spoglądać, oglądać, przyglądać się, obserwować, gapić się, , , (1.4) ,
patrzałki , patrzenie , wypatrywanie , przypatrywanie popatrzyć, wypatrzeć , przypatrywać
bić i patrzeć, czy równo puchnie • diabeł z oczu patrzy • jak się patrzy • patrzeć chciwym okiem • patrzeć jak cielę na malowane wrota / patrzeć jak wół na malowane wrota • patrzeć jak w obrazek • patrzeć przez palce • patrzeć przez ramię • patrzeć przez różowe okulary • patrzeć wilkiem • patrzeć z boku • patrzeć z góry • serce tam patrzy, gdzie oko nie może • sprawiedliwość nie patrzy przez szpary • śmierć patrzy w oczy
Poprawne są obie formy, ale patrzeć jest formą dwudziestokrotnie częściej używaną niż patrzyć. Ciekawe, że w czasie przeszłym jest na odwrót: formy utworzone od patrzeć, tzn. patrzał, patrzała itd., są dziś o wiele rzadsze od form utworzonych od patrzyć, tzn. patrzył, patrzyła itd.
afrykanerski: (1.1) aankyk angielski: (1.1) look arabski: (1.1) نظر (naẓara) baskijski: (1.1) begiratu, so egin białoruski: (1.1) глядзець, пазіраць, назіраць, прыглядацца chiński standardowy: (1.1) 看 (kàn); (1.4) 看 (kàn) czeski: (1.1) divat se, koukat duński: (1.1) kigge, se på esperanto: (1.1) rigardi francuski: (1.1) regarder; (1.4) observer hawajski: (1.1) nānā hindi: (1.1) देखना (dekhnā) hiszpański: (1.1) mirar jaćwieski: (1.1) mact jidysz: (1.1) קוקן (kukn) kaszubski: (1.1) zdrzec, wzerac kataloński: (1.1) mirar łaciński: (1.1) specto, specio niderlandzki: (1.1) kijken niemiecki: (1.1) schauen, ansehen nowogrecki: (1) κοιτάζω nowopruski: (1.1) dirītwei; (1.2) dirītwei rosyjski: (1.1) смотреть, глядеть; (1.2) смотреть; (1.4) смотреть slovio: (1.1) divat (диват) szwedzki: (1.1) se, se på tajski: (1.1) แลดู, ดู turecki: (1.1) bakmak tuvalu: (1.1) kilo ukraiński: (1.1) диви́тися węgierski: (1.1) néz włoski: (1.1) guardare wolof: (1.1) xool, seetan