czeladź () , ,
rzeczownik, rodzaj żeński (1.1) zależna ludność chłopska zatrudniona w służbie feudała; później także najemna służba folwarczna w majątkach ziemskichWładysław Kopaliński, Słownik mitów i tradycji kultury, t.1 (A-J), Wyd. HPS/Rzeczpospolita, Warszawa 2007, , s. 199. (1.2) dawna służba u magnatów i szlachty używana do posług domowych, jako straż zamkowa, grodowa itp., również towarzysząca w wyprawach wojennych; (1.3) czeladnicy
(1.1-3)
(1.1) Pan ustanowił tego niewolnika nad członkami czeladzi swojej. (1.1) Dawny to był zwyczaj Billewiczów, że gdy gości nie było, to z czeladzią spędzali wieczory, śpiewając pieśni pobożne i przykładem swym prostactwo budującHenryk Sienkiewicz, Potop..
(1.2) czeladź cechowa / domowa / dworska / folwarczna / obozowa / zbrojna
(1.1) służba, czeladka,
czeladnik , czeladnictwo , czeladnica , czeladniczka , czeladność , czeladnia czeladny, czeladniczy czeladniczo
być za czeladź • przysłowiowe: bez czeladzi nie dasz rady • gdzie baba rządzi, tam czeladź błądzi • kto czeladź wielką chowa i buduje, ten by najwięcej miał, wnet wyszafuje • Pan Bóg radzi o swej czeladzi
< < Antoni Śmieszek, Polski człowieczek = „źrenica” i kilka innych semicko-indoeuropejskich analogii znaczeniowych, „Język Polski” nr 4/1914, s. 126.; etymologicznie powiązane z
angielski: (1.1) servants, menials białoruski: (1.1) чэлядзь czeski: (1.1) čeleď niemiecki: (1.1) Leibeigener rosyjski: (1.1) челядь ukraiński: (1.1) челядь