bowiem ()
, ,
spójnik (1.1) spójnik przyłączający zdanie zawierające przyczynę, wyjaśnienie, uzasadnienie, do zdania poprzedniego
(1.1)
(1.1) Był to najdłuższy etap, jechali bowiem z małą tylko przerwą przez godzin osiemnaścieHenryk Sienkiewicz, W pustyni i w puszczy.. (1.1) Nic nie odpowiedziałem marynarzowi, jeno spojrzałem na kapitana, czekając, co powie. Czułem bowiem, że marynarz spogląda na mnie podejrzliwieBolesław Leśmian, Przygody Sindbada żeglarza.. (1.1) Nie będziesz oddawał im pokłonu i nie będziesz im służył, bowiem ja, Pan, twój Bóg, jestem Bogiem zazdrosnymKsięga Mosjasza, 13.13 w: Księga Mormona, wydanie polskie: Kościół Jezusa Chrystusa Świętych w Dniach Ostatnich, 1981.
(1.1) Umieszczany zwykle po pierwszym wyrazie przyłączanego zdania, czasem po grupie wyrazów (np. nie rozdziela się w ten sposób czasownika zwrotnego od się), czasem na początku zdania podrzędnego (zob. trzeci przykład).
(1.1) bo, dlatego że, gdyż, ponieważ, albowiem, jako że
(1.1) Nie powinno się stawiać spójnika bowiem na początku zdania; należy go umieszczać na drugim lub nawet trzecim miejscuJan Miodek, Rozmyślajcie nad mową!, Prószyński i S-ka, Warszawa 1999, s. 144, 145.. (1.1) Spójnika tego należy używać w języku pisanym, a unikać w mówionymFranciszek Nieckula, Język mówiony i język pisany, w: Współczesny język polski pod red. J. Bartmińskiego, Wrocław, 2001, s. 112..
angielski: (1.1) because, for duński: (1.1) nemlig, da, for litewski: (1.1) todėl kad, tam łaciński: (1.1) enim, etenim, nam, namque niemiecki: (1.1) denn rosyjski: (1.1) потому что ukraiński: (1.1) бо