dugować ()
czasownik przechodni niedokonany (1.1) podważać, podnosić ciężar za pomocą dugi ( drąga, łomu, dźwigni) (1.2) nieść, dźwigać lub ciągnąć ciężki przedmiot; dźwigać, podnosić kogoś (1.3) wysadzać, wyważać coś z miejsca; powodować wstanie czasownik nieprzechodni niedokonany (2.1) nadawać się, przydawać się; być zdatnym, być coś wartym
(1.2) : Od dźwigania aż mi ręce // Osłabli, // A że pełne dugowałem // Wciąż beczki, // Więc se człowiek podchmieliwał // Troszeczki. (1.2) : — A co! zmęczyłeś się? — nie ma rady, trzeba dźwigać bo doktorzy utrzymują że przy takiej pracy opadną nam brzuszki. // — E wiesz co? — to chyba blaga, ja już drugi snopek duguję do góry a jednak brzuch mi jakoś nic a nic nie opada. (1.2) Za tydzień poszedł chłopak na przewiady, zobaczył, że szafa skończona, coś go kołka skusiło szafę na plecy brać i do domu dugować! Ze Żychlina galanty sztuk drogi, szafisko ciężkie, — oberwał się może, czy co? (1.2) Zaprowadziły mnie do stodoły, omotały nogi postronkiem, przerzuciły postronek przez belkę i dalej dugować w górę… (1.2) Pan Prot również polowanka // Zapaleniec wielki — // Ten nie chybia wcale nigdy, // Bo strzela z… butelki — // A nad ranem kiedy wraca, // To, jak antypody, // Aż go muszą stróże nocni // Dugować na schody!..
(1.1) dugować kamień / kloc / belę / tratwę
(1.3)
duga
, /
Wyraz gwarowy, poświadczony w źródłach od początku XIX w. aż po XX w. na szerokim obszarze północnej Polski: od Kaszub, Kociewia, Powiśla i Warmii po Kujawy, Mazowsze (Kurpie, Warszawa) i wschodnią Wielkopolskę. W swoim Słowniku rybacko-żeglarskim i szkutniczym B. Ślaski zalicza wyraz do słownictwa fachowego flisaków, w którym to oznacza podważanie dugą tratwy, w celu zepchnięcia jej z mielizny. dukować, dygować, dugać, dygać ‘dźwigać’, dugnąć ‘wypić’