diabeł ()
, ,
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy (1.1) upadły anioł, kuszący do grzechu; (1.2) o kimś niebezpiecznym, denerwującym lub złym (1.3) o człowieku ze szczególnymi zdolnościami rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy (2.1) , rodzaj ssaka z rodziny niełazów; (2.2)
(1.1-3) (2.1-2)
(1.1) Wiedźma zdecydowanie wyparła się znajomości z diabłem. (1.1) Nie zmieni się za wiele, a zwłaszcza w niedzielę, gdy nic się nie dzieje, a diabeł z nudów śpiWojciech Waglewski Diabeł z nudów śpi.. (1.2) Te małe diabły schowały mi telefon. (2.1) Jedynym przedstawicielem rodzaju diabeł jest diabeł tasmański.
(1.1) wierzyć w diabła • zawrzeć pakt z diabłem
(1.1) szatan; czart, czort, bies, złe, diasek; diabół, diabuł, dieboł, dioboł; deboł;
(1.1) anioł
(1.1) demon (2.1) rodzaj
diaboliczność , diabelstwo , diablotka , półdiablę diabełek , diablik , diablątko , diablę diablisko diablica , diabliczka diabelski, diabli, diaboliczny, diabelny diablo, diabelnie, diabolicznie, diabelsko
adwokat diabła • ani w Boga wierzy, ani się diabła boi • babę rozdrażnić to gorzej niż diabła • bać się jak diabeł święconej wody • będzie z niego ksiądz jak z diabła kościelny • Boga na języku, a diabła ma w sercu • bogatemu diabeł dzieci kołysze • Bogu się kłaniaj, a diabła nie gniewaj / Bogu służ, a diabła nie gniewaj • co nagle, to po diable • co po diable w kościele, kiedy pacierza nie umie • diabeł nie śpi • diabeł ogonem nakrył • diabeł opętał • diabeł podkusił • diabeł się w ornat ubrał i ogonem na mszę dzwoni • diabeł tasmański • diabeł tkwi w szczegółach • diabeł wcielony • diabli biorą • diabli nadali • diabli noszą • diabli wiedzą / diabeł wie • diabła świta • diabła wart • do diabła! / do stu diabłów! • do Pana Boga się módl, a diabła nie obrażaj • gdy dasz diabłu palec, to za całą rękę chwyta • gdy się człowiek spieszy, to się diabeł cieszy • gdy się diabeł zestarzeje, chce zostać mnichem • gdzie diabeł nie może, tam babę pośle • głodny diabeł zje i muchy • i diabłu z gardła wydrze • igraszki z diabłem • iść do diabła • jak diabli • jak sto diabłów • jako nieboja pies kąsa, tak nieopatrznego diabeł sidli • jeden diabeł • jeszcze by diabłu łeb urwał • ki diabeł • kto za drugich ręczy, tego diabeł męczy / kto za kim ręczy, tego diabeł męczy / kto za kogo ręczy, tego diabeł męczy • leżeć jak skóra z diabła • modli się pod figurą, a diabła ma za skórą • można się z diabłem podzielić • muchy są to pszczoły diabła • na diabła • nie taki diabeł straszny, jak go malują • niech to diabli / niech to diabli wezmą • Pan Bóg stworzył jedzenie, a diabeł wymyślił kucharzy • Panu Bogu lichtarz, a diabłowi świeczka • Panu Bogu świeczkę, a diabłu ogarek / Panu Bogu świeczkę i diabłu ogarek • po diabła / po kiego diabła • posłać do diabła / posłać do wszystkich diabłów • potrzebny jak diabeł w Częstochowie / potrzebny jak diabeł w częstochowskiej górze / potrzebny jak diabeł w Kochawinie / potrzebny jak diabeł na dzwonnicy • pójść w diabły • psu oczy przedał, a diabłu duszę • rzucić w diabły • sam diabeł nie zrobi • stać jak diabeł nad grzeszną duszą • sztuką diabła tłuką • tam, gdzie diabeł mówi dobranoc • tani towar diabła wart • u diabła • uciekać jak przed diabłem • upasł się jak diabeł na chrabąszczach • w kobiecym sercu społem mieszka diabeł z aniołem • w małżeństwie jak się pokłócą, będzie tam albo psie złe, albo diabeł kotny • w starym piecu diabeł pali • wyganiać diabła Belzebubem • wyglądać jak wenecki diabeł • wygnać diabła • wyskoczyć jak diabeł z pudełka • wystroił się jak diabeł do ośpic / wystroił się jak diabeł na odpust • za babą i diabeł nie trafi • zamknij diabłu drzwi, to on oknem trafi / zamknij diabłu drzwi, to on oknem wejdzie • zaprzedać duszę diabłu • złego diabli nie biorą / złego diabli nie wezmą • Żyd okpi Niemca, diabeł Żyda, Rusin diabła, a Rusina niewiasta zobacz też: polskie przysłowia o diable
(1.1) < < < (diabolos) → oszczercaZenon Klemensiewicz, Historia języka polskiego, PWN, Warszawa 2002, s. 133.
albański: (1.1) djall , dreq , shejtan angielski: (1.1) devil arabski: (1.1) شيطان, إبليس arumuński: (1.1) dracTomasz Klimkowski, Dziedzictwo greckie w języku rumuńskim i arumuńskim, „Balcanica Posnaniensia. Acta et studia”, XIX, Poznań 2012, Wydawnictwo Instytutu Historii UAM, s. 27. baskijski: (1.1) deabru białoruski: (1.1) д’ябал ; (2.1) сумчаты д’ябал bułgarski: (1.1) дявол czeski: (1.1) ďábel dolnołużycki: (1.1) cart duński: (1.1) djævel esperanto: (1.1) diablo francuski: (1.1) diable hebrajski: (1.1) שד (szed), שטן (satan) hiszpański: (1.1) diablo islandzki: (1.1) djöfull jaćwieski: (1.1) tuołis japoński: (1.1) 悪 (あく, aku), 悪魔 (あくま, akuma) jidysz: (1.1) טײַוול (tajwl), שד (szed); (1.2) שד (szed) karaimski: (1.1) йэк kaszubski: (1.1) diôbeł , diôcheł , pùrtk , biés kataloński: (1.1) diable kornijski: (1.1) jawl luo: (1.1) jachien niderlandzki: (1.1) duivel , drommel niemiecki: (1.1) Teufel norweski (bokmål): (1.1) djevel nowogrecki: (1.1) διάβολος , σατανάς , δαίμονας nowopruski: (1.1) kaūks , pikuls polski język migowy: portugalski: (1.1) diabo rosyjski: (1.1) дьявол , чёрт , сатана slovio: (1.1) cxert (черт) słowacki: (1.1) diabol słowiński: (1.1) Czorny Bóg , djɵ̏·u̯bĕl ; (1.2) djɵ̏·u̯bĕl staroangielski: (1.1) dēofol staro-cerkiewno-słowiański: (1.1) диꙗволъ staropruski: (1.1) cawx szkocki: (1.1) deil, deevil, divil, devil szwedzki: (1.1) djävul tagalski: (1.1) diyablo ukraiński: (1.1) диявол wilamowski: (1.1) touwuł , tȧjvuł (tȧjvł̥) , tȧjwuł , tojfuł włoski: (1.1) diavolo