Ustawaz dnia 29 lipca 2005 r.o nadzorze nad rynkiem kapitałowym 1)Niniejsza ustawa dokonuje w zakresie swojej regulacji wdrożenia następujących dyrektyw: 1) dyrektywy Rady 93/6/EWG z dnia 15 marca 1993 r. w sprawie adekwatności kapitałowej przedsiębiorstw inwestycyjnych i instytucji kredytowych (Dz. Urz. WE L 141 z 11.06.1993), Spis treści Treść ustawy Rozdział 1 - Przepisy ogólne Rozdział 2 - Organizacja i zasady działania Komisji Rozdział 3 - Wymiana informacji między organami nadzoru Rozdział 4 - Postępowanie kontrolne i wyjaśniające oraz blokada rachunków Rozdział 5 - Przepisy karne Rozdział 6 - Zmiany w przepisach obowiązujących Rozdział 7 - Przepisy przejściowe i końcowe Treść ustawy 2) dyrektywy Rady 93/22/EWG z dnia 10 maja 1993 r. w sprawie usług inwestycyjnych w zakresie papierów wartościowych (Dz. Urz. WE L 141 z 11.06.1993, L 168 z 18.07.1995, L 290 z 17.11.2000 i L 35 z 11.02.2003), 3) dyrektywy 2000/64/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 listopada 2000 r. zmieniającej dyrektywy 85/611/EWG, 92/49/EWG, 92/96/EWG oraz 93/22/EWG w odniesieniu do wymiany informacji z państwami trzecimi (Dz. Urz. WE L 290 z 17.11.2000), 4) dyrektywy 2003/6/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2003 r. w sprawie wykorzystywania poufnych informacji i manipulacji na rynku (nadużyć na rynku) (Dz. Urz. WE L 96 z 12.04.2003), 5) dyrektywy 2002/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 grudnia 2002 r. w sprawie dodatkowego nadzoru nad instytucjami kredytowymi, zakładami ubezpieczeń oraz przedsiębiorstwami inwestycyjnymi konglomeratu finansowego i zmieniającej dyrektywy Rady 73/239/EWG, 79/267/EWG, 92/49/EWG, 92/96/EWG, 93/6/EWG i 93/22/EWG oraz dyrektywy 98/78/WE i 2000/12/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz. Urz. WE L z 2003 r. Nr 35, str. 1), 6) dyrektywy 2003/71/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 4 listopada 2003 r. w sprawie prospektu emisyjnego publikowanego w związku z publiczną ofertą lub dopuszczeniem do obrotu papierów wartościowych i zmieniającej dyrektywę 2001/34/WE (Dz. Urz. WE L 345 z 31.12.2003), 7) dyrektywy Komisji 2004/72/WE z dnia 29 kwietnia 2004 r. wykonującej dyrektywę 2003/6/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w zakresie dopuszczalnych praktyk rynkowych, definicji informacji wewnętrznej w odniesieniu do towarowych instrumentów pochodnych, sporządzania list osób mających dostęp do informacji wewnętrznych, powiadamiania o transakcjach związanych z zarządem oraz powiadamiania o podejrzanych transakcjach (Dz. Urz. WE L 162 z 30.04.2004). Dane dotyczące ogłoszenia aktów prawa Unii Europejskiej, zamieszczone w niniejszej ustawie - z dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej - dotyczą ogłoszenia tych aktów w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej - wydanie specjalne.Niniejszą ustawą zmienia się ustawy: ustawę z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej, ustawę z dnia 24 maja 2000 r. o Krajowym Rejestrze Karnym, ustawę z dnia 26 października 2000 r. o giełdach towarowych, ustawę z dnia 6 lipca 2001 r. o gromadzeniu, przetwarzaniu i przekazywaniu informacji kryminalnych oraz o Krajowym Systemie Informatycznym i ustawę z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych. Rozdział 1 Przepisy ogólne Art. 1. Ustawa określa organizację oraz tryb wykonywania nadzoru nad rynkiem kapitałowym. Art. 2. Ilekroć w ustawie jest mowa o: 1) ustawie o obrocie instrumentami finansowymi - rozumie się przez to ustawę z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. Nr 183, poz. 1538); 2) ustawie o ofercie publicznej - rozumie się przez to ustawę z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (Dz. U. Nr 184, poz. 1539); 3) ustawie o funduszach inwestycyjnych - rozumie się przez to ustawę z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych (Dz. U. Nr 146, poz. 1546 oraz z 2005 r. Nr 83, poz. 719); 4) ustawie o giełdach towarowych - rozumie się przez to ustawę z dnia 26 października 2000 r. o giełdach towarowych (Dz. U. z 2005 r. Nr 121, poz. 1019); 5) ustawie o nadzorze uzupełniającym - rozumie się przez to ustawę z dnia 15 kwietnia 2005 r. o nadzorze uzupełniającym nad instytucjami kredytowymi, zakładami ubezpieczeń i firmami inwestycyjnymi wchodzącymi w skład konglomeratu finansowego (Dz. U. Nr 83, poz. 719); 6) rynku kapitałowym - rozumie się przez to: a) rynek papierów wartościowych i innych instrumentów finansowych - w zakresie, w jakim do tych papierów wartościowych i instrumentów finansowych stosuje się przepisy ustaw, o których mowa w pkt 1 i 2, oraz b) rynek usług świadczonych przez fundusze inwestycyjne i inne instytucje zbiorowego inwestowania - w zakresie, w jakim do tych usług i podmiotów stosuje się przepisy ustawy, o której mowa w pkt 3, oraz c) rynek towarów giełdowych w rozumieniu ustawy, o której mowa w pkt 4; 7) instrumentach finansowych - rozumie się przez to instrumenty finansowe w rozumieniu ustawy o obrocie instrumentami finansowymi; 8) papierach wartościowych - rozumie się przez to papiery wartościowe w rozumieniu ustawy o obrocie instrumentami finansowymi; 9) rachunkach papierów wartościowych - rozumie się przez to rachunki papierów wartościowych w rozumieniu ustawy o obrocie instrumentami finansowymi; 10) rynku regulowanym - rozumie się przez to rynek regulowany w rozumieniu ustawy o obrocie instrumentami finansowymi; 11) państwie członkowskim - rozumie się przez to państwo, które jest członkiem Unii Europejskiej lub stroną umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym. Art. 3. 1. Organem nadzoru nad rynkiem kapitałowym jest Komisja Papierów Wartościowych i Giełd, zwana dalej „Komisją”. 2. Komisja jest również organem nadzoru nad rynkiem instrumentów finansowych będących przedmiotem ubiegania się o dopuszczenie do obrotu na takim rynku, w rozumieniu aktów prawnych wydawanych przez instytucje i organy Unii Europejskiej. Art. 4. 1. Celem nadzoru jest zapewnienie prawidłowego funkcjonowania rynku kapitałowego, w szczególności bezpieczeństwa obrotu oraz ochrony inwestorów i innych jego uczestników, a także przestrzegania reguł uczciwego obrotu. 2. Środki nadzoru określają niniejsza ustawa oraz przepisy odrębne. Art. 5. Nadzorowi Komisji podlegają podmioty prowadzące działalność na rynku kapitałowym na podstawie zezwoleń Komisji lub innego właściwego organu administracji, oraz inne podmioty - w zakresie, w jakim ciążą na nich określone w odrębnych przepisach obowiązki związane z uczestnictwem w tym rynku, w szczególności: 1) firmy inwestycyjne w rozumieniu ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, 2) agenci firm inwestycyjnych w rozumieniu ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, 3) podmioty, o których mowa w art. 71 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, przyjmujące i przekazujące zlecenia w zakresie papierów wartościowych lub tytułów uczestnictwa w instytucjach zbiorowego inwestowania, 4) banki powiernicze w rozumieniu ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, 5) spółki prowadzące rynek regulowany, 6) spółka prowadząca depozyt papierów wartościowych w rozumieniu ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, 7) emitenci dokonujący oferty publicznej papierów wartościowych, w rozumieniu ustawy o ofercie publicznej, lub których papiery wartościowe są dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym, 8) fundusze inwestycyjne, 9) towarzystwa funduszy inwestycyjnych, 10) inne podmioty prowadzące obsługę funduszy inwestycyjnych, w tym podmioty, którym towarzystwa funduszy inwestycyjnych powierzyły wykonywanie swoich obowiązków, 11) spółki prowadzące giełdy towarowe, 12) towarowe domy maklerskie w rozumieniu ustawy o giełdach towarowych, 13) zagraniczne osoby prawne prowadzące na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej działalność maklerską w zakresie obrotu towarami giełdowymi, 14) przedsiębiorstwa energetyczne prowadzące na podstawie zezwolenia Komisji rachunki lub rejestry towarów giełdowych w rozumieniu ustawy o giełdach towarowych, 15) giełdowe izby rozrachunkowe w rozumieniu ustawy o giełdach towarowych - zwane dalej „podmiotami nadzorowanymi”. Rozdział 2 Organizacja i zasady działania Komisji Art. 6. 1. Komisja jest centralnym organem administracji rządowej. 2. Nadzór nad działalnością Komisji sprawuje minister właściwy do spraw instytucji finansowych. Art. 7. 1. Do zadań Komisji należy: 1) podejmowanie działań służących prawidłowemu funkcjonowaniu rynku kapitałowego; 2) sprawowanie nadzoru nad działalnością podmiotów nadzorowanych oraz wykonywaniem przez te podmioty obowiązków związanych z ich uczestnictwem w obrocie na rynku kapitałowym, w zakresie określonym przepisami prawa; 3) podejmowanie działań edukacyjnych i informacyjnych w zakresie funkcjonowania rynku kapitałowego; 4) wykonywanie innych zadań określonych ustawami. 2. Do zadań Komisji należy również przygotowywanie projektów aktów prawnych związanych z funkcjonowaniem rynku kapitałowego. 3. Komisja może występować do właściwych organów z wnioskami o wydanie lub zmianę przepisów wykonawczych przewidzianych przepisami ustaw. 4. Komisja wydaje Dziennik Urzędowy Komisji Papierów Wartościowych i Giełd na zasadach określonych w odrębnych przepisach. Art. 8. 1. W skład Komisji wchodzą: Przewodniczący, dwóch zastępców Przewodniczącego i pięciu członków. 2. Przewodniczący Komisji wyłoniony w drodze konkursu jest powoływany przez Prezesa Rady Ministrów na wniosek ministra właściwego do spraw instytucji finansowych w porozumieniu z Prezesem Narodowego Banku Polskiego. Wniosek ten wymaga zaopiniowania przez właściwą komisję sejmową. 3. Kadencja Przewodniczącego Komisji trwa 5 lat, licząc od dnia powołania. Przewodniczący Komisji pełni obowiązki do dnia powołania swego następcy. 4. Zastępców Przewodniczącego Komisji powołuje i odwołuje minister właściwy do spraw instytucji finansowych na wniosek Przewodniczącego Komisji. 5. Członkami Komisji są: 1) minister właściwy do spraw instytucji finansowych albo jego przedstawiciel; 2) minister właściwy do spraw Skarbu Państwa albo jego przedstawiciel; 3) Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów albo jego przedstawiciel; 4) Przewodniczący Komisji Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych albo jego przedstawiciel; 5) Generalny Inspektor Nadzoru Bankowego. 6. W sprawach z zakresu nadzoru nad prowadzonym przez Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych S.A. systemem rozrachunku papierów wartościowych prawo uczestniczenia w posiedzeniach Komisji z głosem doradczym przysługuje przedstawicielowi Prezesa Narodowego Banku Polskiego. 7. W razie śmierci Przewodniczącego Komisji jego kadencja wygasa. Art. 9. 1. Upoważnieni przedstawiciele: 1) spółek prowadzących rynki regulowane, 2) spółek prowadzących giełdy towarowe, 3) spółki prowadzącej depozyt papierów wartościowych w rozumieniu ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, 4) reprezentatywnych, w rozumieniu ust. 2, stowarzyszeń lub organizacji zrzeszających: a) maklerów papierów wartościowych w rozumieniu ustawy o obrocie instrumentami finansowymi lub b) doradców inwestycyjnych w rozumieniu ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, lub c) maklerów giełd towarowych w rozumieniu ustawy o giełdach towarowych, lub d) emitentów zdematerializowanych papierów wartościowych, lub e) banki powiernicze, 5) izb gospodarczych utworzonych przez domy maklerskie zgodnie z ustawą o obrocie instrumentami finansowymi, 6) izby gospodarczej, o której mowa w ustawie o funduszach inwestycyjnych, 7) izb gospodarczych utworzonych przez towarowe domy maklerskie zgodnie z ustawą o giełdach towarowych, 8) giełdowych izb rozrachunkowych w rozumieniu ustawy o giełdach towarowych - mają prawo uczestniczenia, bez prawa udziału w głosowaniu, w posiedzeniach Komisji w sprawach dotyczących regulacji rynku kapitałowego, z którymi wiąże się działalność danego podmiotu lub organizacji. 2. Za reprezentatywne uważa się stowarzyszenie lub organizację zrzeszającą odpowiednio co najmniej 20% ogółu osób wykonujących jeden z zawodów, o których mowa w ust. 1 pkt 4 lit. a-c, lub co najmniej 20% ogółu podmiotów, o których mowa w ust. 1 pkt 4 lit. d i e. 3. Komisja powiadamia podmioty, o których mowa w ust. 1, o planowanych terminach posiedzeń Komisji w sprawach, w odniesieniu do których podmiotom tym przysługuje prawo uczestniczenia w posiedzeniach Komisji. Art. 10. 1. Komisja w zakresie swojej właściwości podejmuje uchwały, a w sprawach indywidualnych wydaje decyzje administracyjne. 2. Komisja podejmuje uchwały zwykłą większością głosów, w głosowaniu jawnym, w obecności co najmniej czterech osób wchodzących w jej skład, w tym Przewodniczącego Komisji lub jego zastępcy; w razie równej liczby głosów rozstrzyga głos przewodniczącego posiedzenia. Komisja może podejmować uchwały w głosowaniu tajnym. 3. Uchwały oraz decyzje podpisuje Przewodniczący Komisji, a w razie jego nieobecności wyznaczony przez niego zastępca. Art. 11. Komisja może nakładać kary pieniężne w przypadkach określonych w odrębnych przepisach. Należności z tytułu nakładanych kar pieniężnych stanowią dochód budżetu państwa. Art. 12. 1. Jeżeli przepisy odrębne nie stanowią inaczej, do postępowania przed Komisją lub przed Przewodniczącym Komisji stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.2)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2001 r. Nr 49, poz. 509, z 2002 r. Nr 113, poz. 984, Nr 153, poz. 1271 i Nr 169, poz. 1387, z 2003 r. Nr 130, poz. 1188 i Nr 170, poz. 1660, z 2004 r. Nr 162, poz. 1692 oraz z 2005 r. Nr 64, poz. 565, Nr 78, poz. 682 i Nr 181, poz. 1524.). 2. Komisja może nadawać decyzjom administracyjnym rygor natychmiastowej wykonalności, gdy przemawia za tym ważny interes uczestników rynku kapitałowego lub konieczność zapobieżenia zagrożeniu prawidłowego funkcjonowania tego rynku. 3. Do terminów załatwiania spraw przepisy art. 35-38 Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się odpowiednio. 4. Jeżeli w toku postępowania administracyjnego strona ustanowiła kilku pełnomocników, doręczenie pisma jednemu z nich uznaje się za skuteczne wobec pozostałych. 5. W postanowieniu o wszczęciu postępowania administracyjnego, które następuje na podstawie ustaleń zakończonego postępowania kontrolnego lub wyjaśniającego, wskazuje się zakres i rodzaj zachowań, których dotyczy wszczęte postępowanie. Art. 13. 1. Przewodniczący Komisji wydaje postanowienia o wszczęciu postępowania administracyjnego oraz, w przypadkach określonych w ustawie lub odrębnych przepisach, inne postanowienia, zarządzenia i zalecenia. W tym zakresie Przewodniczący Komisji wykonuje uprawnienia Komisji. 2. Do decyzji wydawanych przez Przewodniczącego Komisji stosuje się art. 12 ust. 2. 3. Przewodniczący Komisji może podejmować określone czynności lub rozstrzygać sprawy w pierwszej instancji, w drodze decyzji administracyjnych, na podstawie upoważnienia udzielonego przez Komisję, z wyjątkiem spraw zastrzeżonych do wyłącznej kompetencji Komisji w zakresie: 1) nakładania kar pieniężnych; 2) wykluczenia papierów wartościowych z obrotu na rynku regulowanym; 3) zezwolenia na przywrócenie akcjom formy dokumentu; 4) skreślenia maklera papierów wartościowych, maklera giełd towarowych lub doradcy inwestycyjnego z listy albo zawieszenia jego uprawnień do wykonywania zawodu; 5) udzielenia zezwolenia na prowadzenie działalności maklerskiej; 6) cofnięcia zezwolenia na prowadzenie działalności maklerskiej lub ograniczenia zakresu jej wykonywania; 7) odmowy wpisu do rejestru agentów firmy inwestycyjnej; 8) skreślenia agenta firmy inwestycyjnej z rejestru, o którym mowa w pkt 7; 9) zgłoszenia sprzeciwu wobec planowanego nabycia akcji: a) spółki prowadzącej giełdę, b) Krajowego Depozytu Papierów Wartościowych S.A., c) domu maklerskiego; 10) wyrażenia zgody na nabycie akcji spółki prowadzącej giełdę; 11) wyrażenia zgody na nabycie akcji spółki prowadzącej rynek pozagiełdowy; 12) poinformowania zagranicznej firmy inwestycyjnej o warunkach prowadzenia działalności maklerskiej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; 13) udzielenia zezwolenia na wykonywanie działalności towarzystwa funduszy inwestycyjnych; 14) cofnięcia zezwolenia na wykonywanie działalności przez towarzystwo funduszy inwestycyjnych; 15) cofnięcia zezwolenia podmiotowi, o którym mowa w art. 32 ust. 2 ustawy o funduszach inwestycyjnych; 16) zakazania ogłaszania informacji reklamowych i nakazania ogłaszania odpowiednich sprostowań na podstawie art. 229 ust. 5 ustawy o funduszach inwestycyjnych; 17) zmiany depozytariusza funduszu inwestycyjnego; 18) nakazania odstąpienia od umowy z podmiotami, o których mowa w art. 226 ust. 1 pkt 4 lub pkt 5 ustawy o funduszach inwestycyjnych; 19) nakazania funduszowi inwestycyjnemu zmiany osób, o których mowa w art. 22 pkt 4, 6 i 7 ustawy o funduszach inwestycyjnych; 20) nakazania funduszowi inwestycyjnemu zmiany podmiotu, o którym mowa w art. 192 ust. 1 ustawy o funduszach inwestycyjnych; 21) zakazania zbywania tytułów uczestnictwa emitowanych przez fundusz zagraniczny; 22) zakazania wykonywania działalności na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez spółkę zarządzającą lub jej oddział w rozumieniu ustawy o funduszach inwestycyjnych, zakazania zawierania przez taką spółkę jakichkolwiek transakcji na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; 23) stwierdzenia w treści decyzji wydanej na podstawie art. 253 ust. 6 oraz art. 270 ust. 6 ustawy o funduszach inwestycyjnych, że przewidywane sposoby zbywania tytułów uczestnictwa przez fundusz zagraniczny nie spełniają warunków określonych w przepisach prawa obowiązujących na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz że fundusz nie zapewnia sprawnego wpłacania i wypłacania kwot związanych z nabywaniem i umarzaniem tytułów uczestnictwa oraz dostępu do informacji o funduszu; 24) zgłoszenia sprzeciwu wobec planowanego nabycia lub objęcia albo zbycia akcji towarzystwa funduszy inwestycyjnych; 25) nakazania funduszowi inwestycyjnemu zmiany statutu. Art. 14. Przewodniczący Komisji, a w razie jego nieobecności wyznaczony przez niego zastępca, reprezentuje Komisję oraz kieruje jej pracami. Art. 15. Komisja i Przewodniczący Komisji wykonują swoje zadania przy pomocy Urzędu Komisji Papierów Wartościowych i Giełd, zwanego dalej „urzędem Komisji”. Art. 16. Organizację Komisji i urzędu Komisji oraz szczegółowy tryb pracy Komisji określa statut uchwalany przez Komisję i zatwierdzany, w drodze zarządzenia, przez ministra właściwego do spraw instytucji finansowych. Statut może przewidywać, że szczegółowy tryb pracy urzędu Komisji zostanie określony w regulaminie. Art. 17. 1. Wydatki stanowiące koszty działalności Komisji i urzędu Komisji, w wysokości określonej w ustawie budżetowej, w tym wynagrodzenia i premie uznaniowe dla Przewodniczącego Komisji, jego zastępców oraz dla pracowników urzędu Komisji, pokrywane są z: 1) opłat, o których mowa w ustawie o funduszach inwestycyjnych, ustawie o giełdach towarowych, ustawie o obrocie instrumentami finansowymi i ustawie o ofercie publicznej, wnoszonych w tym celu przez podmioty nadzorowane, na rzecz Komisji, oraz 2) innych wpływów przekazywanych na rachunek dochodów urzędu Komisji, z wyłączeniem kar pieniężnych, o których mowa w art. 11. 2. Z opłat oraz innych wpływów, o których mowa w ust. 1 pkt 2, pokrywane są również koszty przeprowadzenia egzaminów i sprawdzianów umiejętności, o których mowa w ustawie o obrocie instrumentami finansowymi, w tym wynagrodzenia osób wchodzących w skład właściwych komisji egzaminacyjnych. 3. Równowartość w złotych kwot opłat wyrażonych w euro ustala się przy zastosowaniu średniego kursu euro ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski. 4. W przypadku nieuiszczenia w całości lub w części należnych opłat Komisja wydaje decyzję, w której określa wysokość zaległości z tego tytułu. 5. Od zaległości wynikających z nieuiszczenia opłat w terminie lub uiszczenia ich w wysokości niższej od należnej pobiera się odsetki ustawowe. 6. Minister właściwy do spraw instytucji finansowych określa, w drodze rozporządzeni