Ustawaz dnia 30 kwietnia 2010 r.o Narodowym Centrum Badań i Rozwoju Spis treści Treść ustawy Rozdział 1 - Przepisy ogólne Rozdział 2 - Organy i organizacja Centrum Rozdział 3 - Zadania Centrum oraz kompetencje nadzorcze Ministra Rozdział 4 - Tryb realizacji zadań Centrum Rozdział 5 - Gospodarka finansowa Centrum Rozdział 6 - Przepis końcowy Treść ustawy Rozdział 1 Przepisy ogólne Art. 1. 1. Ustawa określa zasady działania Narodowego Centrum Badań i Rozwoju, zwanego dalej „Centrum”. 2. Centrum jest agencją wykonawczą w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240 oraz z 2010 r. Nr 28, poz. 146), powołaną do realizacji zadań z zakresu polityki naukowej, naukowo-technicznej i innowacyjnej państwa. 3. Siedzibą Centrum jest miasto stołeczne Warszawa. 4. Centrum działa na podstawie ustawy oraz statutu. 5. Minister właściwy do spraw nauki, w drodze rozporządzenia, nadaje Centrum statut, w którym określa: 1) szczegółowy zakres zadań i tryb pracy organów Centrum, 2) organizację Biura Centrum, 3) wartość majątku, powyżej której rozporządzanie nim przez Dyrektora Centrum wymaga zgody Rady Centrum - mając na uwadze sprawne i efektywne zarządzanie środkami finansowymi na badania naukowe i prace rozwojowe. Art. 2. Ilekroć w ustawie jest mowa o: 1) projekcie - należy przez to rozumieć przedsięwzięcie realizowane w ramach strategicznego programu badań naukowych i prac rozwojowych albo innych zadań Centrum, o których mowa w art. 29 i art. 30 ust. 1 i 2, zwanych dalej „innymi zadaniami Centrum”, o określonej wartości finansowej, prowadzone w ustalonych ramach czasowych, na podstawie umowy o wykonanie i finansowanie w całości lub w części działań nim objętych, zawieranej między wykonawcą projektu a Centrum; 2) programie - należy przez to rozumieć podstawowy instrument realizacji innych zadań Centrum, wyznaczający cele i działania niezbędne do ich osiągnięcia oraz definiujący w sposób mierzalny oczekiwane efekty; 3) strategicznym programie badań naukowych i prac rozwojowych - należy przez to rozumieć program określony w ramach jednego ze strategicznych kierunków badań naukowych lub prac rozwojowych, określonego w Krajowym Programie Badań, o którym mowa w art. 4 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki (Dz. U. Nr 96, poz. 615). Rozdział 2 Organy i organizacja Centrum Art. 3. Organami Centrum są: 1) Dyrektor Centrum, zwany dalej „Dyrektorem”; 2) Rada Centrum, zwana dalej „Radą”; 3) Komitet Sterujący do spraw badań naukowych i prac rozwojowych w obszarze bezpieczeństwa i obronności państwa, zwany dalej „Komitetem Sterującym”. Art. 4. 1. Dyrektor jest powoływany przez ministra właściwego do spraw nauki, zwanego dalej „Ministrem”. Kandydata na stanowisko Dyrektora wyłania się w drodze konkursu przeprowadzonego przez Ministra. 2. Minister ogłasza konkurs na stanowisko Dyrektora: 1) co najmniej na 6 tygodni przed upływem kadencji Dyrektora; 2) niezwłocznie - w przypadku odwołania albo śmierci Dyrektora. 3. Dyrektor powołuje nie więcej niż dwóch zastępców Dyrektora spośród kandydatów wyłonionych w drodze konkursu przeprowadzonego przez Dyrektora. 4. Dyrektor ogłasza konkurs na stanowisko zastępcy Dyrektora: 1) co najmniej na 6 tygodni przed upływem kadencji zastępcy Dyrektora; 2) niezwłocznie - w przypadku odwołania albo śmierci zastępcy Dyrektora. 5. Informację o ogłoszonym konkursie Dyrektor przekazuje niezwłocznie Ministrowi. 6. W przypadku niewyłonienia w drodze konkursu kandydata na stanowisko Dyrektora Minister przeprowadza nowy konkurs. 7. W przypadku niewyłonienia w drodze konkursu kandydata na stanowisko zastępcy Dyrektora Dyrektor przeprowadza nowy konkurs. 8. Minister właściwy do spraw nauki określi, w drodze rozporządzenia, regulaminy konkursów na stanowiska, o których mowa w ust. 1 i 3, sposób wyłaniania komisji konkursowej, sposób publikacji informacji o konkursie oraz dokumentowania spełniania wymagań dotyczących doświadczenia i kwalifikacji zawodowych kandydatów, uwzględniając konieczność zapewnienia przejrzystości i rzetelności procedury konkursowej. Art. 5. 1. Kandydatem na stanowisko Dyrektora może być osoba, która: 1) korzysta z pełni praw publicznych; 2) nie była skazana prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo lub przestępstwo skarbowe; 3) posiada co najmniej stopień naukowy doktora; 4) posiada znajomość języka angielskiego w stopniu umożliwiającym swobodne porozumiewanie się, również w sprawach dotyczących działalności badawczo-rozwojowej; 5) posiada co najmniej 5-letnie doświadczenie w kierowaniu zespołami pracowniczymi oraz w sektorze badawczo-rozwojowym, gospodarczym lub finansowym. 2. Kandydatem na stanowisko zastępcy Dyrektora może być osoba, która: 1) spełnia wymagania, o których mowa w ust. 1 pkt 1,2 i 4; 2) posiada co najmniej tytuł zawodowy magistra lub równorzędny; 3) posiada doświadczenie w kierowaniu zespołami pracowniczymi; 4) posiada co najmniej 5-letnie doświadczenie w sektorze badawczo-rozwojowym, gospodarczym lub finansowym. Art. 6. 1. Kadencja Dyrektora i zastępców Dyrektora trwa 4 lata. 2. Ta sama osoba może pełnić funkcję Dyrektora lub zastępcy Dyrektora nie dłużej niż przez dwie kadencje. 3. Dyrektor oraz jego zastępcy pełnią obowiązki do dnia powołania ich następców. Art. 7. 1. Wynagrodzenie Dyrektora ustala Minister, po zasięgnięciu opinii Rady. 2. Wynagrodzenie zastępców Dyrektora ustala Dyrektor, po zasięgnięciu opinii Rady. Art. 8. 1. Powołanie, o którym mowa w art. 4 ust. 1 i 3, stanowi nawiązanie stosunku pracy na podstawie powołania w rozumieniu przepisów Kodeksu pracy. 2. Do powołania Dyrektora, zastępców Dyrektora oraz kierowników komórek organizacyjnych Centrum i ich zastępców nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej (Dz. U. Nr 227, poz. 1505 oraz z 2009 r. Nr 157, poz. 1241 i Nr 219, poz. 1706). 3. W Centrum nie może powstać stosunek podległości służbowej między małżonkami oraz osobami pozostającymi ze sobą w stosunku pokrewieństwa do drugiego stopnia włącznie lub powinowactwa pierwszego stopnia. Art. 9. 1. Minister odwołuje Dyrektora w przypadku: 1) złożenia rezygnacji; 2) utraty zdolności do pełnienia obowiązków na skutek długotrwałej choroby, trwającej co najmniej 6 miesięcy; 3) działania niezgodnego z prawem, zasadami rzetelności, gospodarności, celowości oraz zasadami etyki naukowej; 4) zaprzestania spełniania któregokolwiek z wymagań określonych w art. 5 ust. 1 pkt 1 i 2; 5) niezatwierdzenia rocznego sprawozdania finansowego Centrum lub jego nieprzedstawienia w terminie określonym w art. 11 ust. 4. 2. Dyrektor odwołuje zastępców Dyrektora w przypadkach określonych w ust. 1 pkt 1 -4. 3. W przypadku odwołania Dyrektora przed upływem kadencji nowo powołany Dyrektor może przeprowadzić konkurs na stanowiska zastępców Dyrektora. Art. 10. 1. Dyrektor kieruje działalnością Centrum, w szczególności podejmuje decyzje w sprawach związanych z realizacją i podziałem środków finansowych na realizację strategicznych programów badań naukowych i prac rozwojowych oraz realizacją innych zadań Centrum. Dyrektor jest odpowiedzialny za prawidłowość i sprawność realizacji zadań Centrum. 2. Dyrektor samodzielnie dokonuje czynności prawnych w imieniu Centrum i reprezentuje je na zewnątrz. 3. Dyrektor jest odpowiedzialny za gospodarkę finansową Centrum oraz za zarządzanie i gospodarowanie majątkiem Centrum. 4. Do skuteczności oświadczeń woli Dyrektora w zakresie rozporządzania majątkiem Centrum powyżej wartości określonej w statucie konieczna jest zgoda Rady. Art. 11. 1. Dyrektor przygotowuje: 1) projekt rocznego planu finansowego Centrum; 2) projekt rocznego planu działalności Centrum; 3) okresowe i końcowe sprawozdania z realizacji strategicznych programów badań naukowych i prac rozwojowych; 4) roczne sprawozdanie z działalności Centrum; 5) roczne i kwartalne sprawozdania finansowe Centrum. 2. W terminie do dnia 31 grudnia każdego roku Dyrektor przedstawia Ministrowi do zatwierdzenia pozytywnie zaopiniowany przez Radę projekt rocznego planu działalności Centrum na rok następny. 3. W terminie do dnia 31 marca roku następującego po roku obrotowym Dyrektor przedstawia Ministrowi roczne sprawozdanie z działalności Centrum, obejmujące w szczególności informacje o stopniu realizacji poszczególnych zadań Centrum. Do sprawozdania dołącza się opinię Rady. 4. W terminie do dnia 31 marca roku następującego po roku obrotowym Dyrektor przedstawia Ministrowi do zatwierdzenia roczne sprawozdanie finansowe Centrum, obejmujące w szczególności informacje o stopniu wykorzystania środków przeznaczonych na finansowanie poszczególnych zadań Centrum, wraz z opinią Rady oraz podmiotu uprawnionego do badania sprawozdań finansowych, o którym mowa w art. 50. 5. W terminie do końca miesiąca następującego po zakończeniu każdego kwartału Dyrektor przedstawia Ministrowi kwartalne sprawozdanie finansowe Centrum, obejmujące w szczególności informacje o stopniu wykorzystania środków przeznaczonych na finansowanie poszczególnych zadań Centrum. 6. Minister właściwy do spraw nauki określi, w drodze rozporządzenia, niezbędne elementy rocznego sprawozdania z działalności Centrum oraz rocznego i kwartalnego sprawozdania finansowego Centrum, mając na uwadze zakres i skuteczność sprawowania przez Ministra nadzoru nad realizacją zadań Centrum. Art. 12. 1. W skład Rady wchodzi: 1) dziesięciu członków powołanych spośród kandydatów wskazanych przez środowiska naukowe, posiadających co najmniej stopień naukowy doktora, aktywnie prowadzących badania naukowe lub prace rozwojowe; 2) dziesięciu członków powołanych spośród aktywnych zawodowo kandydatów wskazanych przez środowiska społeczno-gospodarcze i finansowe; 3) dziesięciu członków wskazanych przez ministrów właściwych do spraw: gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej, gospodarki, łączności, nauki, rolnictwa, środowiska, transportu, wewnętrznych, zdrowia oraz przez Ministra Obrony Narodowej, spośród osób będących pracownikami administracji rządowej, do których kompetencji należą sprawy nauki. 2. Kandydatem na członka Rady może być osoba, która: 1) korzysta z pełni praw publicznych; 2) nie była skazana prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo lub przestępstwo skarbowe; 3) posiada wiedzę i niezbędne doświadczenie zawodowe w zakresie działalności badawczo-rozwojowej i działalności innowacyjnej. 3. W pracach Rady może uczestniczyć, z głosem doradczym, przedstawiciel Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej oraz po jednym przedstawicielu wyznaczonym przez ministrów właściwych do spraw: budownictwa, finansów publicznych, pracy, rozwoju regionalnego, rodziny oraz zabezpieczenia społecznego, spośród osób będących pracownikami administracji rządowej, do których kompetencji należą sprawy nauki. 4. Osoby, o których mowa w ust. 3, uczestniczą w pracach Rady, jeżeli przedmiotem posiedzenia są sprawy wchodzące w zakres zadań wyznaczających je ministrów. Art. 13. 1. Minister powołuje i odwołuje członków Rady. 2. Kadencja Rady trwa 4 lata, przy czym co 2 lata następuje wymiana piętnastu członków Rady. 3. Ta sama osoba może pełnić funkcję członka Rady nie dłużej niż przez dwie kadencje. 4. Minister odwołuje członka Rady w przypadku: 1) złożenia rezygnacji; 2) utraty zdolności do pełnienia powierzonych obowiązków na skutek długotrwałej choroby, trwającej co najmniej 6 miesięcy; 3) niewypełniania lub nienależytego wypełniania obowiązków; 4) zaprzestania spełniania któregokolwiek z wymagań określonych w art. 12 ust. 2 pkt 1 i 2. 5. W przypadku odwołania lub śmierci członka Rady przed upływem kadencji Minister niezwłocznie powołuje na jego miejsce inną osobę do końca kadencji, z zachowaniem zasady, o której mowa w art. 12 ust. 1. 6. Członkostwa w Radzie nie można łączyć z członkostwem w Komitecie Ewaluacji Jednostek Naukowych oraz Komitecie Polityki Naukowej, o których mowa w przepisach ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki, oraz w organach Narodowego Centrum Nauki. 7. Członkiem Rady nie może być również osoba pełniąca funkcję: 1) rektora, prorektora lub kierownika podstawowej jednostki organizacyjnej uczelni; 2) dyrektora instytutu naukowego Polskiej Akademii Nauk; 3) dyrektora instytutu badawczego; 4) prezesa lub wiceprezesa Polskiej Akademii Nauk; 5) prezesa lub wiceprezesa Polskiej Akademii Umiejętności; 6) przewodniczącego lub wiceprzewodniczącego Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów; 7) przewodniczącego lub wiceprzewodniczącego Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego; 8) przewodniczącego lub wiceprzewodniczącego Rady Głównej Instytutów Badawczych; 9) przewodniczącego lub wiceprzewodniczącego Państwowej Komisji Akredytacyjnej. Art. 14. 1. Pracami Rady kieruje przewodniczący wybierany przez Radę spośród jej członków. 2. Przewodniczący zwołuje posiedzenia Rady w miarę potrzeb, nie rzadziej jednak niż raz na 2 miesiące. 3. Przewodniczący zwołuje posiedzenia Rady z własnej inicjatywy, na wniosek Ministra, Dyrektora lub co najmniej pięciu członków Rady, nie później niż w terminie 2 tygodni od dnia otrzymania wniosku. 4. Rada wydaje opinie w drodze uchwały podjętej bezwzględną większością głosów w obecności co najmniej połowy liczby członków Rady. 5. Projekty opinii przygotowują komisje Rady właściwe do spraw: finansów, realizacji strategicznych programów badań naukowych i prac rozwojowych oraz realizacji innych zadań Centrum, zwane dalej „komisjami”, powołane przez przewodniczącego spośród członków Rady. Komisje mogą zasięgać opinii ekspertów zewnętrznych. 6. Szczegółowy tryb działania Rady, wyboru przewodniczącego oraz powoływania komisji, o których mowa w ust. 5, i komisji odwoławczej, o której mowa w art. 40 ust. 2, określa regulamin ustanowiony przez Radę. 7. Zamiejscowi członkowie Rady otrzymują zwrot kosztów podróży na zasadach określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 775 § 2 Kodeksu pracy. 8. Minister właściwy do spraw nauki określi, w drodze rozporządzenia, wysokość miesięcznego wynagrodzenia przewodniczącego oraz członków Rady, mając na uwadze zakres wykonywanych przez nich zadań oraz znaczenie tych zadań dla efektywnego funkcjonowania Centrum. Art. 15. 1. Rada przygotowuje i przedstawia Ministrowi do zatwierdzenia projekty strategicznych programów badań naukowych i prac rozwojowych, z zastrzeżeniem art. 17 pkt 1. 2. Rada wyraża opinie w sprawach: 1) projektu rocznego planu finansowego Centrum; 2) projektu rocznego planu działalności Centrum; 3) okresowych sprawozdań i końcowego sprawozdania z realizacji strategicznego programu badań naukowych i prac rozwojowych, z zastrzeżeniem art. 17 pkt 4; 4) rocznego sprawozdania finansowego Centrum; 5) rocznego sprawozdania z działalności Centrum; 6) realizacji innych zadań Centrum. 3. Rada wyraża zgodę na rozporządzanie majątkiem Centrum powyżej wartości określonej w statucie. 4. Rada w celu wykonania swoich zadań ma prawo wglądu do dokumentów Centrum i może żądać niezbędnych informacji od Dyrektora. Art. 16. 1. W skład Komitetu Sterującego wchodzą: 1) przedstawiciel Ministra Obrony Narodowej, po jednym przedstawicielu ministrów właściwych do spraw nauki i spraw wewnętrznych oraz Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego; 2) po jednym przedstawicielu środowisk gospodarczych reprezentujących przemysł obronny, sektor energetyczny oraz technologii informatycznych i komunikacyjnych, wskazanych przez Ministra Obrony Narodowej. 2. Kandydatem na członka Komitetu Sterującego może być osoba, która spełnia kryteria określone w art. 12 ust. 2 oraz posiada poświadczenie bezpieczeństwa upoważniające do dostępu do informacji niejawnych oznaczonych klauzulą „tajne”. 3. Minister powołuje i odwołuje członków Komitetu Sterującego. 4. W pracach Komitetu Sterującego może uczestniczyć z głosem doradczym przedstawiciel Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. 5. Kadencja Komitetu Sterującego trwa 4 lata. 6. Do członków Komitetu Sterującego stosuje się przepisy art. 13 ust. 3, 4, 6 i 7. 7. W przypadku odwołania lub śmierci członka Komitetu Sterującego przed upływem kadencji, Minister niezwłocznie powołuje na jego miejsce inną osobę na okres do końca kadencji, z zachowaniem zasady, o której mowa w ust. 1. Art. 17. Do zadań Komitetu Sterującego należy: 1) przygotowywanie i przedstawianie Ministrowi do zatwierdzenia projektów strategicznych programów badań naukowych i prac rozwojowych, w ramach których są realizowane badania naukowe lub prace rozwojowe, o których mowa w art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki, zwane dalej „badaniami naukowymi lub pracami rozwojowymi na rzecz obronności i bezpieczeństwa państwa”; 2) określanie zakresów tematycznych badań naukowych lub prac rozwojowych na rzecz obronności i bezpieczeństwa państwa; 3) koodrynowanie realizacji badań naukowych lub prac rozwojowych na rzecz obronności i bezpieczeństwa państwa w ramach strategicznych programów badań naukowych i prac rozwojowych lub innych zadań Centrum; 4) wyrażanie opinii w sprawach okresowych sprawozdań i końcowego sprawozdania z realizacji strategicznego programu badań naukowych i prac rozwojowych, w ramach którego są realizowane badania naukowe lub prace rozwojowe na rzecz obronności i bezpieczeństwa państwa; 5) przygotowywanie propozycji podziału środków finansowych, o których mowa w art. 5 pkt 2 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki; 6) ogłaszanie konkursów na wykonanie projektów w zakresie badań naukowych lub prac rozwojowych na rzecz obronności i bezpieczeństwa państwa; 7) ustalanie i ogłaszanie regulaminów konkursów, o których mowa w pkt 6; 8) wyznaczanie ekspertów lub zespołów ekspertów do oceny wniosków złożonych w konkursach, o których mowa w pkt 6; 9) przygotowywanie i przekazywanie Dyrektorowi list rankingowych pozytywnie zaopiniowanych wniosków złożonych w konkursach, o których mowa w pkt 6; 10) rozpatrywanie odwołań, o których mowa w art. 40 ust. 2; 11) końcowa ocena merytoryczna projektów, o których mowa w pkt 6. Art. 18. 1. Pracami Komitetu Sterującego kieruje przewodniczący wybierany przez Komitet Sterujący spośród jego członków. 2. Przewodniczący zwołuje posiedzenia Komitetu Sterującego w miarę potrzeb, nie rzadziej jednak niż raz na 2 miesiące. 3. Przewodniczący zwołuje posiedzenia Komitetu Sterującego z własnej inicjatywy, na wniosek Ministra, Dyrektora lub co najmniej połowy liczby członków Komitetu Sterującego, nie później niż w terminie 2 tygodni od dnia otrzymania wniosku. 4. Komitet Sterujący przyjmuje rozstrzygnięcia w drodze uchwały podjętej bezwzględną większością głosów w obecności co najmniej połowy liczby członków Komitetu Sterującego. 5. Szczegółowy tryb działania Komitetu Sterującego oraz wyboru przewodniczącego określa regulamin ustanowiony przez Komitet Sterujący. 6. Zamiejscowi członkowie Komitetu Sterującego otrzymują zwrot kosztów podróży na zasadach określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 775§ 2 Kodeksu pracy. 7. Minister właściwy do spraw nauki, w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia, wysokość miesięcznego wynagrodzenia przewodniczącego oraz członków Komitetu Sterującego, mając na uwadze zakres wykonywanych przez nich zadań oraz znaczenie tych zadań dla efektywnego funkcjonowania Centrum. Art. 19. 1. Obsługę administracyjną Centrum wykonuje Biuro Centrum, zwane dalej „Biurem”. 2. Sposób działania Biura określa regulamin ustanawiany przez Dyrektora. 3. Minister właściwy do spraw nauki określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe kryteria wynagradzania pracowników Biura, mając na uwadze zakres zadań tych pracowników i kwalifikacje niezbędne do ich wykonywania. Art. 20. 1. Nabór kandydatów na wolne stanowiska pracy w Biurze jest otwarty i konkurencyjny. 2. Ogłoszenie o naborze zamieszcza się na stronie podmiotowej Centrum w Biuletynie Informacji Publicznej, o którym mowa w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198, z późn. zm.1)Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1271, z 2004 r. Nr 240, poz. 2407 oraz z 2005 r. Nr 64, poz. 565