Ustawaz dnia 11 sierpnia 2021 r.o kasach zapomogowo-pożyczkowych 1)Niniejszą ustawą zmienia się ustawy: ustawę z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego, ustawę z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ustawę z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych, ustawę z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawę z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe, ustawę z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych, ustawę z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz ustawę z dnia 10 czerwca 2016 r. o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, systemie gwarantowania depozytów oraz przymusowej restrukturyzacji. Spis treści Treść ustawy Rozdział 1 - Przepisy ogólne Rozdział 2 - Członkowie KZP oraz ich prawa i obowiązki Rozdział 3 - Statut i organy KZP Rozdział 4 - Gospodarka finansowa KZP Rozdział 5 - Likwidacja KZP Rozdział 6 - Rachunkowość KZP Rozdział 7 - Przepisy karne Rozdział 8 - Zmiany w przepisach Rozdział 9 - Przepisy przejściowe, dostosowujące i przepis końcowy Treść ustawy Rozdział 1 Przepisy ogólne Art. 1. Ustawa określa zasady tworzenia, organizowania i działania u pracodawcy kasy zapomogowo-pożyczkowej, zwanej dalej „KZP”, oraz jej likwidacji. Art. 2. Ilekroć w ustawie jest mowa o: 1) osobie wykonującej pracę zarobkową - należy przez to rozumieć osobę wykonującą pracę zarobkową w rozumieniu art. 11pkt 1 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 263); 2) pracodawcy - należy przez to rozumieć pracodawcę w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2020 r. poz. 1320 oraz z 2021 r. poz. 1162), a także osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną niebędącą osobą prawną, której ustawa przyznaje zdolność prawną i do której stosuje się odpowiednio przepisy o osobach prawnych, jeżeli zatrudniają one inną niż pracownik osobę wykonującą pracę zarobkową; 3) wkładzie członkowskim - należy przez to rozumieć sumę zgromadzonych przez członka KZP miesięcznych wkładów członkowskich; 4) zasiłku - należy przez to rozumieć zasiłek lub świadczenie rehabilitacyjne z: a) ubezpieczenia w razie choroby i macierzyństwa, o których mowa w ustawie z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1133 i 1621), b) ubezpieczenia z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, o których mowa w ustawie z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1205 oraz z 2021 r. poz. 1621) - wypłacane przez pracodawcę i podlegające rozliczeniu w ciężar składek na ubezpieczenia społeczne. Art. 3. Celem działania KZP jest udzielanie jej członkom pomocy materialnej w formie nieoprocentowanych pożyczek, a w miarę posiadanych środków także zapomóg. Art. 4. Pisma składane przez KZP w postaci papierowej lub elektronicznej, a także informacje na stronie internetowej KZP, o ile KZP ją prowadzi, powinny zawierać nazwę KZP, numer REGON nadany KZP oraz jej siedzibę i adres ze wskazaniem nazwy pracodawcy, u którego została utworzona. Art. 5. 1. Kontrolę nad KZP sprawuje działająca u pracodawcy zakładowa organizacja związkowa, o której mowa w art. 251 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych. 2. Jeżeli u pracodawcy działa więcej niż jedna zakładowa organizacja związkowa, kontrolę nad KZP sprawują wspólnie te organizacje, tworząc wspólną reprezentację związkową, o której mowa w art. 30 ust. 4 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych, oraz wyznaczając osobę, o której mowa w ust. 6. W przypadku nieutworzenia wspólnej reprezentacji związkowej kontrolę nad KZP sprawuje zakładowa organizacja związkowa zrzeszająca największą liczbę osób wykonujących pracę zarobkową u pracodawcy, u którego działa ta organizacja. 3. Jeżeli u pracodawcy nie działa zakładowa organizacja związkowa, kontrolę nad KZP sprawuje rada pracowników, o której mowa w ustawie z dnia 7 kwietnia 2006 r. o informowaniu pracowników i przeprowadzaniu z nimi konsultacji (Dz. U. poz. 550, z 2008 r. poz. 584 i 778 oraz z 2009 r. poz. 805). 4. Jeżeli u pracodawcy nie działa rada pracowników, kontrolę nad KZP sprawuje reprezentacja osób wykonujących pracę zarobkową wyłoniona w trybie przyjętym u danego pracodawcy. 5. KZP przekazuje podmiotowi sprawującemu nad nią kontrolę: 1) protokoły z posiedzeń organów KZP oraz protokoły z kontroli działalności KZP sporządzone przez komisję rewizyjną; 2) sprawozdania z bieżącej działalności organów KZP oraz sprawozdania finansowe, o których mowa w art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2021 r. poz. 217); 3) statut KZP i jego zmiany. 6. Podmiot sprawujący kontrolę nad KZP wyznacza jedną osobę, która ma prawo uczestnictwa w posiedzeniach walnego zebrania członków. Art. 6. 1. Pracodawca świadczy KZP pomoc w zakresie: 1) udostępniania pomieszczeń biurowych; 2) udostępniania odpowiednio zabezpieczonego miejsca na przechowywanie gotówki; 3) transportu gotówki do banku i z banku, jeśli pracodawca prowadzi obrót gotówkowy; 4) udzielania informacji umożliwiających dokonanie weryfikacji, czy określona osoba spełnia warunki, o których mowa w art. 7 ust. 1 oraz art. 35 ust. 4 pkt 1-3; 5) prowadzenia rachunkowości, obsługi kasowej i prawnej; 6) dokonywania na rzecz KZP potrąceń wpisowego, miesięcznych wkładów członkowskich i rat pożyczek na listach płac, listach wypłat i zasiłków, a w przypadku braku możliwości dokonania takiego potrącenia - informuje o tym zarząd; 7) niezwłocznego odprowadzania wpłat wpisowego, miesięcznych wkładów członkowskich i rat pożyczek na rachunek płatniczy KZP; 8) przekazywania przez zarząd członkom KZP informacji o stanie ich wkładów członkowskich i zadłużenia. 2. Szczegółowe warunki świadczenia pomocy, o której mowa w ust. 1, określa umowa zawarta między pracodawcą a KZP. 3. Umowa, o której mowa w ust. 2, może określać zasady wykonywania czynności podejmowanych u pracodawcy przez członków KZP w związku z realizacją ich obowiązków w zarządzie i komisji rewizyjnej. Rozdział 2 Członkowie KZP oraz ich prawa i obowiązki Art. 7. 1. Osoby wykonujące pracę zarobkową u danego pracodawcy mogą utworzyć KZP, jeżeli gotowość przynależności do niej zadeklaruje co najmniej 10 z tych osób. 2. Osoby, o których mowa w ust. 1, tworzą KZP, uchwalając statut KZP, potwierdzając jego przyjęcie przez złożenie pod nim swoich podpisów i dokonując wyboru organów przewidzianych w tym statucie. 3. U jednego pracodawcy może działać jedna KZP. Siedzibą i adresem KZP są siedziba i adres pracodawcy, u którego została ona utworzona. 4. Walne zebranie członków może podjąć uchwałę o przekształceniu KZP w międzyzakładową KZP, o której mowa w art. 8 ust. 1, zwaną dalej „uchwałą o przekształceniu”. 5. W dniu podjęcia uchwały o przekształceniu: 1) osoby będące członkami KZP w dniu podjęcia uchwały o przekształceniu stają się członkami międzyzakładowej KZP; 2) wpisowe i dotychczasowe wkłady członkowskie w KZP stają się wpisowym i wkładami członkowskimi w międzyzakładowej KZP. Art. 8. 1. Dopuszcza się utworzenie międzyzakładowej KZP obejmującej zakresem swojego działania co najmniej dwóch pracodawców. Łączna liczba osób wykonujących pracę zarobkową, od której zależy utworzenie międzyzakładowej KZP, nie może być mniejsza niż 10. 2. Do międzyzakładowej KZP stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące KZP. 3. Siedzibą i adresem międzyzakładowej KZP są siedziba i adres pracodawcy, u którego odbywają się posiedzenia zarządu. 4. Pracodawcy, których zakresem swojego działania obejmuje międzyzakładowa KZP, zawierają umowę określającą szczegółowe warunki świadczonej KZP pomocy, o której mowa w art. 6 ust. 1. 5. Jeżeli umowa zawarta między pracodawcami nie stanowi inaczej: 1) koszty działania międzyzakładowej KZP, wynikające ze świadczonej przez pracodawcę pomocy określonej w art. 6 ust. 1, ponoszą pracodawcy, u których ona działa, proporcjonalnie do liczby członków międzyzakładowej KZP u każdego z tych pracodawców; 2) liczba członków międzyzakładowej KZP jest ustalana w pierwszym roku działalności według stanu na dzień jej utworzenia, a w kolejnych latach działalności według stanu na dzień 31 grudnia poprzedniego roku kalendarzowego. Art. 9. 1. KZP, w zakresie niezbędnym do realizacji jej celów statutowych, może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywana, od dnia złożenia pod statutem KZP podpisów przez wszystkie osoby, o których mowa w art. 7 ust. 1. 2. KZP nie może prowadzić działalności gospodarczej. 3. Członek KZP odpowiada za zobowiązania KZP w części odpowiadającej jego wkładowi członkowskiemu. Art. 10. 1. Członkiem KZP może być osoba wykonująca pracę zarobkową u danego pracodawcy. 2. Przejście na emeryturę lub rentę nie pozbawia osoby, o której mowa w ust. 1 i 4, prawa członkostwa w KZP. 3. Osoba skierowana do pracodawcy w celu odbycia służby zastępczej może być członkiem KZP działającej u tego pracodawcy. Do tej osoby przepisy ustawy stosuje się odpowiednio. 4. Żołnierze zawodowi, funkcjonariusze Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Ochrony Państwa, pełniący służbę u pracodawcy i otrzymujący z tego tytułu uposażenie, mogą tworzyć i być członkami KZP na zasadach określonych w ustawie. Art. 11. 1. Osoba wykonująca pracę zarobkową u danego pracodawcy jest przyjmowana w poczet członków KZP na podstawie deklaracji złożonej w formie pisemnej, dokumentowej lub elektronicznej. 2. Uchwałę o przyjęciu osoby wykonującej pracę zarobkową u danego pracodawcy w poczet członków KZP podejmuje zarząd nie później niż w terminie miesiąca od dnia złożenia deklaracji. Art. 12. 1. Członek KZP jest obowiązany: 1) wpłacić wpisowe w wysokości ustalonej przez walne zebranie członków lub wyrazić zgodę na potrącenie wpisowego z wynagrodzenia lub zasiłku; 2) wpłacać miesięczne wkłady członkowskie w wysokości ustalonej przez walne zebranie członków lub wyrazić zgodę na potrącanie tych wkładów z wynagrodzenia lub zasiłku; 3) przestrzegać postanowień statutu KZP oraz uchwał organów KZP; 4) wskazać co najmniej jedną osobę uprawnioną do otrzymania wkładu członkowskiego w razie swojej śmierci, zwaną dalej „osobą uprawnioną”, i przedłożyć oświadczenie tej osoby, o którym mowa w art. 43 ust. 1; 5) aktualizować swoje dane osobowe. 2. Członek KZP ma prawo: 1) gromadzić wkłady członkowskie w KZP według zasad określonych w statucie KZP; 2) zaciągać pożyczki; 3) w razie wydarzeń losowych ubiegać się o udzielenie zapomóg, o ile KZP posiada środki na ich udzielenie; 4) brać udział w obradach walnego zebrania członków; 5) wybierać i być wybieranym do zarządu lub komisji rewizyjnej; 6) zapoznawać się z treścią aktualnego statutu KZP; 7) zaznajamiać się z uchwałami organów KZP, protokołami z posiedzeń organów KZP, protokołami z kontroli przeprowadzanych przez komisję rewizyjną oraz sprawozdaniami finansowymi, o których mowa w art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości. 3. Członek KZP nabywa: 1) uprawnienia określone w ust. 2 pkt 1 i 4-7 - po wpłaceniu wpisowego; 2) uprawnienia określone w ust. 2 pkt 2 i 3 - po wpłaceniu wpisowego i dwóch kolejnych miesięcznych wkładów członkowskich. Art. 13. 1. Skreślenie z listy członków KZP następuje na skutek uchwały zarządu podjętej: 1) na wniosek członka KZP, którego wniosek ten dotyczy, złożony w formie pisemnej, dokumentowej lub elektronicznej; 2) w razie ustania stosunku prawnego między członkiem KZP a pracodawcą, z wyjątkiem przejścia na emeryturę lub rentę; 3) w razie śmierci członka KZP; 4) w wyniku niedopełnienia przez członka KZP obowiązku, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 1. 2. Zarząd może podjąć uchwałę o skreśleniu z listy członków KZP na skutek niedopełnienia przez członka KZP obowiązku określonego w art. 12 ust. 1 pkt 2 lub 3. 3. W przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 2, uchwała o skreśleniu z listy członków KZP jest doręczana członkowi KZP wraz z uzasadnieniem. Art. 14. 1. Osobie skreślonej z listy członków KZP, a w przypadku śmierci członka KZP - osobie uprawnionej, przysługuje zwrot wkładu członkowskiego w terminie i na zasadach określonych w statucie KZP. 2. Jeżeli członek KZP wskaże kilka osób uprawnionych, a nie oznaczy ich udziałów we wkładzie członkowskim, uważa się, że udziały tych osób są równe. 3. Po śmierci członka KZP zarząd niezwłocznie wzywa osobę uprawnioną do odbioru wkładu członkowskiego. 4. Wkład członkowski albo udział we wkładzie członkowskim wypłacony osobie uprawnionej nie wchodzi do spadku po członku KZP. Rozdział 3 Statut i organy KZP Art. 15. 1. Statut KZP określa: 1) nazwę KZP oraz jej siedzibę i adres ze wskazaniem nazwy pracodawcy, u którego została utworzona; 2) cele i zadania KZP; 3) sposób reprezentowania KZP; 4) tryb wyboru i odwołania organów KZP oraz zakres ich kompetencji; 5) zasady zwoływania walnych zebrań członków i obradowania na nich; 6) tryb i sposób podejmowania uchwał, w tym wykorzystania środków komunikacji elektronicznej w głosowaniach na posiedzeniach organów KZP oraz poza nimi; 7) tryb i sposób wybierania delegatów, o których mowa w art. 16 ust. 2, oraz proporcję, w jakiej ustalana jest liczba delegatów w stosunku do członków KZP; 8) zasady gromadzenia wkładów członkowskich, terminy wpłaty wpisowego oraz terminy wpłat miesięcznych wkładów członkowskich; 9) zasady i terminy zwrotu wkładu członkowskiego w razie skreślenia członka KZP z listy członków KZP; 10) rodzaje udzielanych pożyczek, a także warunki ich udzielania i spłaty; 11) zasady poręczania spłaty zadłużenia; 12) termin zwyczajnego walnego zebrania członków, o którym mowa w art. 20 ust. 2; 13) zasady informowania członków KZP przez zarząd o stanie ich wkładów członkowskich i zadłużenia; 14) zasady ustalania wysokości odpisów z funduszu rezerwowego na fundusz zapomogowy oraz zasady ich dokonywania; 15) zasady i sposób przetwarzania danych osobowych oraz ich zabezpieczenia; 16) wzór oświadczenia woli, którego treścią jest zgoda na przetwarzanie danych osobowych tego, kto składa oświadczenie, oraz wskazanie administratora danych osobowych; 17) zasady uchwalania statutu KZP i wprowadzania w nim zmian. 2. Statut KZP może zawierać również inne postanowienia niż te, o których mowa w ust. 1, w szczególności dotyczące udzielania zapomóg. Art. 16. 1. Organami KZP są: 1) walne zebranie członków; 2) zarząd; 3) komisja rewizyjna. 2. Jeżeli KZP liczy więcej niż 100 członków, zamiast walnego zebrania członków zarząd może zwołać walne zebranie delegatów. Liczbę delegatów ustala zarząd, w drodze uchwały, zgodnie z proporcją, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 7. Do walnego zebrania delegatów stosuje się odpowiednio przepisy o walnym zebraniu członków. 3. Organy KZP mogą obradować na posiedzeniach prowadzonych z wykorzystaniem środków komunikacji elektronicznej, o których mowa w art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. z 2020 r. poz. 344), co może obejmować w szczególności: 1) transmisję posiedzenia w czasie rzeczywistym między uczestnikami posiedzenia; 2) wielostronną komunikację w czasie rzeczywistym, w ramach której uczestnicy posiedzenia mogą wypowiadać się w jego toku; 3) identyfikację osoby, która korzysta ze środków komunikacji elektronicznej; 4) oddanie głosu z wykorzystaniem środków komunikacji elektronicznej. Art. 17. Uchwały organów KZP zapadają zwykłą większością głosów w obecności co najmniej połowy liczby ich członków. Art. 18. 1. Zarząd i komisja rewizyjna pochodzą z wyboru. 2. Kadencja zarządu i komisji rewizyjnej trwa 4 lata. 3. Zarząd i komisja rewizyjna działają do dnia pierwszego posiedzenia nowo wybranego zarządu i komisji rewizyjnej. 4. Jeżeli kadencja zarządu i komisji rewizyjnej upływa w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, o których mowa w ustawie z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2020 r. poz. 1845, z późn. zm.2)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2020 r. poz. 2112 i 2401 oraz z 2021 r. poz. 159, 180, 255, 616 i 981.), lub do 30 dni po odwołaniu danego stanu, podlega ona przedłużeniu do czasu wyboru tych organów na nową kadencję, jednak nie dłużej niż do 60 dni od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii. 5. Członkiem zarządu lub komisji rewizyjnej nie może być osoba, która została skazana prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe. W razie skazania członka zarządu lub komisji rewizyjnej za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe w trakcie kadencji, walne zebranie członków odwołuje członka z pełnionej funkcji. 6. Walne zebranie członków może odwołać członka zarządu lub komisji rewizyjnej przed upływem jego kadencji: 1) na wniosek organu KZP, którego jest członkiem; 2) w razie rażącego naruszenia przez niego postanowień statutu KZP. 7. Wybory uzupełniające do zarządu i komisji rewizyjnej przeprowadza się w razie: 1) odwołania członka; 2) zrzeczenia się pełnienia funkcji przez członka; 3) skreślenia członka z listy członków KZP. Art. 19. Członkowie organów KZP nie otrzymują wynagrodzenia z tytułu wykonywanych czynności. Art. 20. 1. Walne zebranie członków może być zwyczajne lub nadzwyczajne. 2. Zwyczajne walne zebranie członków zwołuje zarząd przynajmniej raz w roku. 3. Nadzwyczajne walne zebranie członków zwołuje zarząd w razie potrzeby lub na wniosek: 1) komisji rewizyjnej; 2) 1/3 liczby członków KZP; 3) podmiotu sprawującego kontrolę nad KZP, o którym mowa w art. 5. 4. Nadzwyczajne walne zebranie członków zwołuje się nie później niż w terminie miesiąca od dnia złożenia wniosku i nie wcześniej niż po upływie 5 dni roboczych od dnia zawiadomienia członków KZP o zebraniu. 5. Z przebiegu walnego zebrania sporządza się protokół. 6. Członek KZP ma prawo zaskarżyć do sądu uchwałę walnego zebrania w terminie miesiąca od dnia jej uchwalenia. 7. Uchwała walnego zebrania staje się skuteczna z dniem: 1) bezskutecznego upływu terminu do jej zaskarżenia do sądu; 2) prawomocnego oddalenia przez sąd powództwa zaskarżającego uchwałę walnego zebrania. 8. Orzeczenie sądu ustalające nieistnienie albo nieważność uchwały walnego zebrania albo uchylające tę uchwałę ma moc prawną względem wszystkich członków KZP oraz wszystkich jej organów. Art. 21. Do kompetencji walnego zebrania członków należy: 1) uchwalanie statutu KZP i wprowadzanie w nim zmian; 2) wybór i odwoływanie członków zarządu oraz członków komisji rewizyjnej; 3) ustalanie wysokości wpisowego i minimalnych miesięcznych wkładów członkowskich oraz zasad udzielania zapomóg; 4) zatwierdzanie sprawozdań finansowych, o których mowa w art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości; 5) przyjmowanie sprawozdań zarządu z bieżącej działalności oraz sprawozdań i wniosków komisji rewizyjnej; 6) rozpatrywanie przyczyn powstałych szkód i strat oraz podejmowanie decyzji w sprawach ich pokrycia; 7) ustalanie sposobu tworzenia i podziału funduszy, o których mowa w art. 30 pkt 4; 8) podjęcie uchwały o likwidacji KZP; 9) podjęcie uchwały o dostosowaniu struktury organizacyjnej KZP w związku ze zmianą struktury organizacyjnej pracodawcy; 10) podjęcie uchwały o przekształceniu. Art. 22. 1. Zarząd składa się co najmniej z 3 członków. 2. Zarząd na pierwszym posiedzeniu wybiera ze swojego grona przewodniczącego, sekretarza i skarbnika. Art. 23. Posiedzenia zarządu odbywają się w miarę potrzeby, nie rzadziej jednak niż raz w miesiącu. Z każdego posiedzenia zarządu sporządza się protokół. Art. 24. Do kompetencji zarządu należy w szczególności: 1) przyjmowanie członków KZP i skreślanie ich z listy członków KZP; 2) prowadzenie ewidencji członków KZP; 3) przyznawanie pożyczek i ustalanie okresu ich spłaty; 4) podejmowanie decyzji w sprawie zwolnienia lub odroczenia spłaty pożyczek; 5) udzielanie zapomóg; 6) sprawowanie kontroli nad ter