Utrata przez Zakon, w wyniku przegranej wojny trzynastoletniej i ustaleń pokoju toruńskiego w 1466 roku, Pomorza Gdańskiego spowodowała, że na tych ziemiach przestał obowiązywać zakaz produkcji z bursztynu, zniknął też państwowy monopol na handel i pozyskiwanie jantaru. W efekcie Gdańsk zaczął rozwijać swoje sieci skupu bursztynu, obrabiać go i handlować nim. Tworząca się grupa rzemieślników specjalizujących się w obróbce bursztynu już w 1477 roku była na tyle liczna w Gdańsku, że 31 marca tegoż roku założyli oni swój cech. Wieloletnie wzajemne negocjacje cechu, gdańskiej rady miejskiej, króla Polski i wielkiego mistrza Zakonu stopniowo doprowadziły do umów (w 1480 i/lub w 1496), dzięki którym znaczne ilości bursztynu z Sambii kupował gdański cech. Kolejne umowy zakupu dużych partii bursztynu sambijskiego zawierano regularnie aż do 1699 roku (ta umowa obowiązywała do 1705 roku). Ponadto kolejnym źródłem znacznych ilości surowca była Mierzeja Wiślana, co do której w 1571 roku cech zdołał uzyskać od władz Gdańska monopol na skup tamtejszego bursztynu. Co najmniej od 1620 roku funkcjonowało zarządzenie rady miejskiej Gdańska, które udzielało zezwolenia na skup i sprzedaż nieobrobionego bursztynu wyłącznie członkom miejscowego cechu bursztynniczego. Akt ten był kilkakrotnie odnawiany w XVII wieku. Miało to m.in.