Cysterki zamówiły obrazy o tematyce związanej z zakonem benedyktyńsko-cysterskim i jego fundatorami. Zamówienie zostało równo podzielone, Goi przypadły obrazy po prawej stronie ołtarza: Śmierć świętego Józefa, Święta Ludgarda i Święty Bernard z Clairvaux, a Bayeu po lewej: Święta Scholastyka, Niepokalana ze świętym Franciszkiem i świętym Antonim i Święty Benedykt. 6 czerwca 1787 Goya pisał w liście do swojego przyjaciela Martína Zapatera, że obrazy zamówione przez króla dla klasztoru mają być gotowe na dzień św. Anny (obchodzony 26 lipca), a malarz jeszcze ich nie zaczął. Poświęcenie kościoła miało miejsce 1 października 1787, co wskazuje na opóźnienie w realizacji dekoracji.
Opis obrazu W literaturze pojawiają się różne wariacje tytułu: Św. Bernard uzdrawiający kulawego, Św. Bernard uzdrawiający kalekę, Św. Bernard i św. Robert. Goya w ww. liście do Zapatera wspomina jedynie o „obrazie św. Bernarda”. Historycy są zgodni, że protagonistą dzieła jest właśnie św. Bernard z Clairvaux. Trzy postaci wyróżniają się na ciemnym tle: św. Bernard, starszy mnich cysters i klęczący mężczyzna. Święty ma na sobie szeroki biały habit, rozkłada ręce w geście uzdrawiającego błogosławieństwa. Nad jego głową pojawia się gwiazda oznaczająca boski dar uzdrawiania, a od jego postaci zdaje się emanować światło.