a) czyste ścinanie w pewnym punkcie ośrodka; b) przypadek czystego ścinania w płytce; c) naprężenie styczne w pręcie rozciąganym; d) nieliniowy rozkład naprężeń stycznych w przekroju płasko zginanego pręta pryzmatycznego o przekroju prostokątnym
Uwagi ogólne O ile jednak naprężenia normalne wywołują skutki łatwo obserwowalne w postaci wydłużeń lub skróceń jednostkowych o tyle skutki działania naprężeń ścinających, powodujące tylko zmiany kątów, są znacznie trudniejsze do obserwacji. Pomiędzy naprężeniami stycznymi, a wywołanymi przez nie odkształceniami postaciowymi zachodzi prawo Hooke’a ( – moduł odkształcenia postaciowego) analogiczne do prawa dla przypadku rozciągania.
Na podstawie rys. 1a mamy oraz stąd
Jako ilustrację działania naprężeń normalnych przytacza się najczęściej model prostego pręta rozciąganego siłami osiowymi przyłożonymi na jego przeciwległych końcach. W przekrojach poprzecznych prostopadłych do osi takiego modelu występuje czyste rozciąganie. Równie prostego modelu dla działania naprężeń stycznych nie udaje się znaleźć. Stan czystego ścinania można jednak wywołać w płytce rozciąganej w jednym kierunku i ściskanej – w drugim (rys.