Swoją nazwą i programem działania SMP nawiązywała do Straży Mogił Polskich Bohaterów ze Lwowa. Działalność organizacji polegała na zbieraniu wiadomości o zapomnianych lub zniszczonych miejscach martyrologii obywateli polskich, a następnie organizowaniu wyprawy w to miejsce, gdzie z udziałem miejscowej społeczności oraz miejscowych władz stawiano krzyż w miejscu, gdzie były pochowane osoby lub doszło do masowych mordów(mir), Siewcy krzyży, „Wieczór Wrocławia” 1996, nr 215, s. 3; J. Antczak, Na straży polskich mogił, „Słowo Polskie” 1996, nr 259, s. 12; (MG), Stawiają krzyże na Wschodzie, „Gazeta Wrocławska” 1996, nr 216 z 6 XI, s. 3..
Krzyż „Straży Mogił Polskich” zaprojektowała profesor Akademii Sztuk Pięknych we Wrocławiu Irena Lipska-Zworska. Na wykonanym ze stali krzyżu umieszczano miedzianą tablicę z emblematem „SMP” autorstwa artysty plastyka Czesława Smoleńskiego.. Stanowiła go kotwica z której wyrastały trzy krzyże okolona napisem z nazwą organizacji w języku polskim oraz w zależności od miejsca, w którym miał on stanąć, w języku państwowym obowiązującym na tym terenie. Nieco niżej umieszczano tabliczkę z informacją o wydarzeniu czy osobach, które chciano upamiętnić. Materiał na krzyże przekazywał wrocławski „Centrostal”.