Stosowano również odstępstwa czasowe dla państw wchodzących do Unii Europejskiej.
W związku z potrzebą nowelizacji dyrektywy powstała inicjatywa obywatelska „Right2Water” („Prawo do Wody”) będąca pierwszą Europejską Inicjatywą Obywatelską. W czasie składania jej postulatów do Komisji Europejskiej w grudniu 2013, podpisało się pod jej głównym postulatem ponad 1,8 miliona osób. Tym postulatem było zobowiązanie instytucji unijnych oraz krajowych do zapewnienia mieszkańcom prawa do wody i kanalizacji oraz wezwanie tych instytucji do zwiększenia wysiłków do tego prowadzących. Jest on podstawą artykułu 13 proponowanej nowej dyrektywy. Jednocześnie budzi on kontrowersje i w czasie jego prezentacji w połowie 2018 przez KE ministrom krajów członkowskich, część z nich sprzeciwiła się, uważając, że tego typu regulacje wykraczają poza kompetencje Komisji Europejskiej i powinny zostać na poziomie krajowym. W samym Parlamencie Europejskim część posłów prezentowała pogląd, że nie powinno to być w ogóle uwzględniane w dyrektywie, część, że dostęp powinien być powszechny i darmowy, a reszta zajmowała stanowisko pośrednie.