Do 1678 członków Trzeciego Ordynku wybierała Rada Miejska, zwoływała ich też na posiedzenia i wskazywała sprawy, które poddawano dyskusji.
W 1793 roku, po II rozbiorze Polski, Gdańsk znalazł się w granicach Prus. 17 kwietnia zawieszono działanie Rady Miejskiej, Ławy i Trzeciego Ordynku; 7 maja członkowie Rady Miejskiej, na znak żałoby zrezygnowawszy ze zwyczajowych, ozdobnych strojów, w czarnych odzieniach bez ozdób, złożyli w sali Ratusza Głównego Miasta hołd i przysięgę wierności reprezentantom króla pruskiego. 13 maja powołano tymczasowy, osiemnastoosobowy Zarząd Miasta z prezydentem na czele. Zarząd Miasta przejął większość dotychczasowych obowiązków Rady Miejskiej, powołano też specjalną komisję do spraw szkolnych i kościelnych, Ławę Miejską zastąpiono sądem miejskim, rozwiązano Trzeci Ordynek. 25 lipca 1794 roku tymczasowy Zarząd Miasta rozwiązano, wprowadzając nowe zasady działania władz miejskich. Wyłoniony wówczas nowy Zarząd Miasta, podlegający Kamerze Wojenno-Skarbowej w Kwidzynie, składał się z ośmiu osób, na czele stał prezydent. 9 sierpnia 1805 roku powołano Radę Miejską jako ciało doradcze Zarządu Miasta. Składała się z 24 radnych miejskich, 12 miejsc zajmowali w niej kupcy i rzemieślnicy. Radnym mógł zostać każdy posiadający obywatelstwo miasta i zamieszkujący je. Wyboru dokonywali również tylko gdańszczanie.