Zgodne jest stanowisko co do podstawowego celu prawa bliższości – była nim ochrona interesów rodziny przed „przejściem w obce ręce substancji majątkowej"Ibidem s.81. Bezpieczeństwo rodowego majątku było kluczową kwestią, gdyż zapewniało jego członkom pozycję społeczną
Geneza trzecizny Pierwsze wzmianki o trzeciźnie jako takiej pochodzą z XIV w. Nie była dobrze rozpowszechniona w Polsce. Istnieje wiele domniemywań na temat pierwotnej formy trzecizny. Kazimierz Kolańczyk wysunął tezę, że może ona pochodzić z Zachodniej Europy. Stwierdza, że prawo swobodnej dyspozycji 1/3 ziemi mogło stanowić recepcję bizantyjskiej instytucji trimoirii. Zwracano również uwagę, że pierwsze dokumenty mogą świadczyć o istnieniu już w XII w „jakiejś części swobodnej”. Kolańczyk uważa bowiem, że prawo polskie było zbyt słabo rozwinięte, by stworzyć część swobodną w postaci ułamka. Zygfryd Rymaszewski sądzi jednak, że trzecizna polska jest zbyt nieidealna, by można było mówić o jakiejkolwiek recepcji. Ponadto w prawie polskim już wcześniej znano część ułamkową, np. dziesięcina.