Mennictwo utrzymywano głównie na peryferiach Rzeczypospolitej. To zaś tym bardziej otworzyło rynek dla monety obcej.
Dopiero po kilku latach odpowiedzią na załamanie systemu monetarnego opartego na trojaku stał się ort. Ten nowy gatunek pieniądza był próbą ponownego związania kursu grosza polskiego z talarem, tym razem na poziomie 40 groszy – z nazwy był to bowiem ćwierćtalar (Ortsthaler) o wartości 10 groszy. Wprowadzenie orta stanowiło jednocześnie kolejny stopień obniżenia standardu polskiej monety, bo na grosz przypadało w nim 0,609 grama czystego srebra, gdy w systemie z 1604 r., a więc w realnych monetach wybitych wcześniej, tzn. w szóstaku i trojaku, na grosz przypadało 0,628 grama. Początkowo orty wybito tylko w Gdańsku – nie jest jasne, czy ich emisja i standard były samodzielną decyzją władz miejskich – w każdym razie nie spotkały się z protestem Rzeczypospolitej. Od 1608 roku orty wybijano w Gdańsku corocznie, wraz ze wznowioną i stosunkowo dużą emisją dukatów.