Głównym powodem procesów rozpadu i możliwego rozpadu Rosji w pracy przeglądowej „Przyszłość Rosji” Szewczenki podkreśla brak narodowego pomysłu lub projektu (takiego jak na przykład komunizm w Związku Radzieckim), który zjednoczyłby wszystkich obywateli Rosji. Rosyjska państwowość znajduje się w stanie przejściowym, w którym nasilają się wszystkie procesy: zarówno integracja, jak i dezintegracja.
Jako współistniejące przyczyny możliwego rozpadu Rosji W. Szewczenko w swoich pracach wymienia: nastroje ksenofobiczne („Rosja dla Rosjan”), dążenie grup etnicznych w Rosji do separatyzmu, przekształcenie republik narodowych w pełnoprawne państwa.
Raport klubu Izborsk autorstwa grupy analityków kierowanej przez A. Kobiakowa określił przyczyny podziału we współczesnym społeczeństwie rosyjskim, które potencjalnie mogą doprowadzić do upadku państwa: nierówności społeczno-gospodarcze, stosunki międzyetniczne, wykluczenie elit z ludu i sprzeciw „klasy kreatywnej” wobec reszty społeczeństwa.