thumb|Twierdza Kraków na francuskiej mapie z 1881 roku
Twierdza Kraków () – zespół austriackich fortyfikacji, budowanych i modernizowanych (z przerwami) w latach 1849–1916 wokół miasta Kraków i okolicznych wsi, stanowiących ze względów strategicznych jedną z ważniejszych inwestycji tego rodzaju w państwie Habsburgów.
Decyzja cesarza Franciszka Józefa I o budowie umocnień została ogłoszona 12 kwietnia 1850 roku, choć prace rozpoczęto już wcześniej, a po 6 latach miasto ogłoszono twierdzą. Status ten utrzymało do 1917 roku.
W ciągu kolejnych lat, wskutek konieczności budowy i modernizacji umocnień ze względu na postęp techniczny w rozwoju artylerii, powstała twierdza o trzech pierścieniach obronnych, złożonych z fortów, szańców dla dział i piechoty, baterii artyleryjskich, jak również sieci dróg, kompleksów zieleni przesłaniającej oraz budynków koszarowych, szpitalnych, magazynowych i innych, stanowiących zaplecze logistyczne. Była to jedna z większych twierdz w Europie. Miała duży wpływ na funkcjonowanie i rozwój miasta, jego pozytywne czy negatywne strony pozostają tematem dyskusji naukowych.