..

Równolegle w latach 50. i 60. wiele budynków adaptowano do funkcji koszarowych (np. koszary na ul. Grodzkiej czy Zwierzynieckiej), rozpoczęto także wznoszenie zupełnie nowych obiektów przeznaczonych na ten cel. W ten sposób powstały między innymi koszary imienia Cesarza Franciszka Józefa (obecnie budynek Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej)..

Oficjalne ogłoszenie miasta twierdzą nastąpiło 26 maja 1856 roku i dało władzom wojskowym możliwość decydowania o zabudowie po zewnętrznej stronie fortyfikacji. Stało się to źródłem dyskusji dotyczących wpływu funkcjonowania twierdzy na rozwój przestrzenny Krakowa; ..

1872–1882 mały|Widok na koszary szyjowe fortu artyleryjskiego „Prokocim”, stan z 2011 roku mały|Replika działa fortecznego na stanowisku w forcie artyleryjskim „Borek” (2025) Kolejny etap modernizacji był wynikiem zmian w artylerii, zwiększenie jej zasięgu, co pokazała dobitnie wojna francusko-pruska (1872–1871), pojawienia się w fortyfikacji nowego typu fortu, jakim był fort artyleryjski oraz doświadczeń z wojny rosyjsko-tureckiej (1877–1878) w zakresie użycia broni ręcznej. Nowe umocnienia miały powstać w dużej odległości od ówczesnego Krakowa, stając się trzecim pierścieniem twierdzy (pierwszym był rdzeń, a drugim szańce FS z uzupełniającymi je fortami);