..
W latach 1854–1866 zrealizowano projekt hrabiego Augusta von Cabogi dotyczący rozbudowy rdzenia, który w dotychczasowym kształcie był już przestarzały. Otrzymał dzięki temu formę wysokiego wału, poprzedzonego szeroką fosą, w którego załamaniach usytuowano obiekty określane mianem „bastionów”, jednak pod względem konstrukcji były to murowane lub drewniano-ziemne forty reditowe. Ich numerację przyjęto zgodnie z ruchem wskazówek zaczynając od Wisły, oznaczając je cyframi rzymskimi. Na kierunkach północnym i północno-wschodnim były to murowane bastiony III „Kleparz” i V „Lubicz”, natomiast pozostałe bastiony (I, I ½, II, IV, VI) były półstałymi drewniano-ziemnymi fortami. Oprócz tego około 1866 roku usypano ciągły wał z półbastionami usypano po stronie Podgórza; ; ..
Kolejnym elementem modernizacji twierdzy (wymuszonym przez rozwój artylerii) było wzniesienie trzech nowych fortów w latach 1863–1869: 7 „Za Rzeką”, 9 „Krowodrza” i 15 „Pszorna”. Uzupełniły drugi pierścień twierdzy, złożony do tej pory tylko z szańców FS, który wzmacniano także poprzez budowę nowych umocnień tego typu; ; ;