Na przedpolu miasta wzniesiono wtedy 4 nowe forty – dwa na północy i wschodzie, „Luneta Warszawska” (z później nadanym numerem 12) i „Luneta Grzegórzecka” (17), jeden na zachodzie (fort cytadelowy 2 „Kościuszko” okalający kopiec) i jeden na południu (fort cytadelowy 33 „Krakus” wokół kopca). Na zapolu tego ostatniego zbudowano następnie 2 wieże artyleryjskie – 32 „Krzemionki” i 31 „św. Benedykt”. Wawel, otoczono nowymi fortyfikacjami, pełnił rolę cytadeli całej twierdzy; ; .. W 1850 roku mianowano pierwszego komendanta twierdzy, został nim podpułkownik (Oberstleutnant) Max Singer..
W okresie wojny krymskiej i zagrożenia konfliktem zbrojnym Austrii z Rosją przystąpiono do budowy szańców typu FS (niem. Feld Schanze, „szaniec polowy”), które wypełniły przestrzeń między fortami usytuowanymi na przedpolach rdzenia. W latach 1854–1856 wzniesiono ich 29, ich główną bronią była artyleria. Po zakończeniu prac nad nimi wprowadzono zasady numeracji wszystkich budowli obronnych. Raz nadanego numeru na ogół nie zmieniano, a nowym obiektom, które wznoszono w pobliżu wcześniejszych, dodawano oznaczenie w postaci symbolu literowego lub ułamka;