Przebieg Według zeznań naocznego świadka, Johna Josepha Henry’ego – amerykańskiego więźnia przetrzymywanego na pokładzie statku HMS „Pearl” – pożar rozpoczął się w Fighting Cocks Tavern w pobliżu Whitehall Slip. Płomienie, podsycane przez suche powietrze i silny wiatr, rozprzestrzeniły się na północ i zachód, prowadząc do błyskawicznego zajmowania się kolejnych, położonych tuż obok siebie budynków. Mieszkańcy – w pośpiechu zabierając to, co zdołali – wyszli tłumnie na ulice, szukając schronienia na trawiastym obszarze, obecnie znanym jak City Hall Park. Płomienie dotarły na Broadway w pobliżu , trawiąc większość zabudowań pomiędzy Broadwayem a rzeką Hudson. Pożar trwał do godzin porannych. Ustał zarówno wskutek zmiany kierunku wiatru, jak i działań mieszkańców, według Henry’ego wspieranych przez brytyjskich marynarzy, których wysłano im na pomoc. Przyczyną zakończenia rozprzestrzeniania się ognia mogło być również to, że pożar dotarł do nieukończonego jeszcze, słabo zabudowanego King’s College, położonego na północnym końcu obszaru dotkniętego przez pożogę. Szacunkowo zniszczeniu uległo od 400 do 1000 budynków, co stanowiło 10–25% ówczesnej zabudowy miasta, liczącej ok. 4000 budowli. Wśród spalonych budynków znalazł się m.in.