Kryzys dynastyczny w Bizancjum z przełomu VII i VIII wieku, lub Dwudziestoletnia anarchia – osłabienie do jakiego doszło w Cesarstwie Wschodniorzymskim po pierwszym obaleniu Justyniana II w 695 roku. Po tym wydarzeniu w ciągu następnych dwudziestu dwóch lat rządziło aż siedmiu cesarzy przez co w kraju panował zamęt zarówno w polityce wewnętrznej, jak i zewnętrznej.
Początek kryzysu thumb|300px|Średniowieczna ilustracja przedstawiająca okaleczenie Justyniana i Filipika. W 685 roku w wieku siedemnastu lat na tron wstąpił Justynian II z dynastii Heraklidów, zastępujący swojego zmarłego ojca Konstantyna IV. Był to ambitny i energiczny władca, jednak jego gwałtowny i impulsywny charakter, brutalne rozprawianie się z opozycją, oraz nakładanie nadmiernych podatków na poddanych sprawiały, iż władca był niepopularny. Po dziesięciu latach panowania Justynian został zdetronizowany, obcięto mu nos, a następnie zesłano do Chersonezu na wygnanie. Wówczas w Konstantynopolu nowym cesarzem okrzyknięto Leoncjusza. W 697 po długiej przerwie Arabowie wznowili ataki na bizantyńskie posiadłości w północnej Afryce i zaatakowali Kartaginę. Mimo sprowadzenia posiłków wojskowych przez Leoncjusza, na wiosnę 698 Arabowie ostatecznie zajęli miasto i wśród marynarzy cesarskiej floty wybuchł bunt.