Alfabet łaciński mały|lewo|250x250px|Szkic nowego alfabetu, opracowany przez Mirzə Fətəli Axundova w połowie XIX wieku. Muzeum Historii Azerbejdżanu. Pierwsze projekty latynizacji pisma azerbejdżańskiego pojawiły się w połowie XIX wieku. Jedną z wersji nowego alfabetu stworzył Mirzə Fətəli Axundov, ale jego propozycje nie zostały wprowadzone w życie. Już w 1857 roku Axundov opisał po persku swój pierwszy projekt reformy alfabetu azerbejdżańskiego opartego na arabskim, w którym wskazał wady pisma arabskiego i zaproponował sposoby ich wyeliminowania. W 1863 roku Axundov udał się w podróż do Konstantynopola, stawiając sobie za cel znalezienie poparcia dla swojego projektu. Pomimo zaszczytów okazywanych Axundovowi, jego projekt został odrzucony przez Towarzystwo Naukowe „Andżuman-Danisz”. W odpowiedzi Axundov zaproponował „całkowite odrzucenie alfabetu islamskiego, przyjęcie europejskiego systemu pisma i, odpowiednio, pisanie od lewej do prawej”… itd. Axundov opracował nowy alfabet oparty na łacińskim i zawierający 42 znaki (32 spółgłoski i 10 samogłosek).