Ponieważ monarchia wczesnopiastowska nie znała podziału administracyjnego kraju w jego dzisiejszym rozumieniu, władza sprawowana była dzięki kontroli nad siecią grodów (Gall Anonim wymienia pięć głównych siedzib królestwa: Kraków, Sandomierz, Wrocław, Płock i Gniezno). Administracja miała przybrać charakter dwustopniowy – na poziomie dzielnicy i okręgu grodowego. Nie budzi wątpliwości istnienie prowincji mazowieckiej, śląskiej, wielkopolskiej, krakowskiej i sandomierskiej, prawdopodobnie istniała też prowincja kalisko-łęczycka. Pomiędzy grodami zwierzchnictwo państwowe było dość luźne. Z tego powodu te pierwsze, ukształtowane na podstawie podziałów plemiennych regiony, nie miały wyraźnie wytyczonych granic. Już w okresie międzywojennym historyk średniowiecza Tadeusz Manteuffel zwrócił uwagę, że dla wieków X–XII nie można w Polsce mówić o granicach linearnych, a raczej strefowych. Te pierwsze dają się wytyczyć najwcześniej w XIII wieku, gdy w wyniku kolonizacji wewnętrznej wzrosła gęstość zaludnienia państwa.