Modernizm przełomu XIX i XX wieku Przemiany polityczne przełomu wieków, rewolucja 1905–1907, pogorszenie się doli chłopów, emigracja dobitnie odcisnęły się na literaturze. Centrum życia naukowego i kulturalnego we Lwowie było Naukowe Towarzystwo im. Szewczenki (1893), którego aktywnymi działaczami byli m.in. I. Franko i Mychajło Hruszewski. Pojawiła się plejada młodych pisarzy, szukających nowego wyrazu w literaturze i nowych sposobów artystycznego przekazu: Mykoła Worony ogłosił manifest modernizmu ukraińskiego, Ołeksandr Ołeś.
Prozę początku XX w. reprezentował m.in. Wołodymyr Wynnyczenko, także dramaturg, autor jednej z pierwszych ukraińskich powieści fantastycznych Soniaszna maszyna (pol. Słoneczna maszyna) z 1928 roku. Próbę odnowy literatury w Galicji podjęli pisarze z ugrupowania Mołoda Muza, działający przy redakcji gazety Swit we Lwowie. Zorientowani na Zachód głosili hasła sztuki czystej, wyraźnie nawiązywali do pesymistycznej filozofii Schopenhauera. Najwybitniejszy był wśród nich Bohdan Łepkyj, profesor l. u. UJ. Modernistyczną prozę w Galicji reprezentował Mychajło Jackiw. Szczególne miejsce w życiu literackim Ukrainy zajął Mychajło Kociubynski, mistrz i nowator ukraińskiej prozy artystycznej, powieściopisarz i nowelista, który zbliżył l.u. do światowej.