Koryfeuszami ukraińskiego teatru, którzy pisali dramaty, organizując jednocześnie trupy aktorskie, reżyserując i grając, byli Marko Kropywnycki, Mychajło Starycki – także powieściopisarz i nowelista, oraz Iwan Karpenko-Kary, który zajmował się również krytyką literacką, publicystyką i prozą artystyczną.
Ówczesna poezja miała różnorakie postaci: refleksyjno-opisowe (Jakiw Szczoholiw), narodowe (Iwan Manżura), społeczne (Pawło Hrabows’kyj).
Związki oświatowe założone w latach 1860–1870, jak Proswita i Naukowe Towarzystwo im. Szewczenki we Lwowie, liczne czasopisma itp. wpłynęły na ożywienie ruchu. Na stanowisko przodujące wybiło się pokolenie lat siedemdziesiątych XIX w. z I. Franko (Galicja) na czele. Iwan Franko (1856–1916), pisarz, działacz polityczny, myśliciel, wielki uczony, poeta, który przełamał tradycję szewczenkowskiego wiersza kołomyjkowego i dostosował ukraińską poezję do współczesnych wzorców europejskich. Na dorobek pisarski Franki składa się 5 tys. pozycji bibliograficznych. Syntezą poglądów politycznych, filozoficznych, etycznych i estetycznych jest poemat Franka Mojżesz z 1905 r.
Wiek XX thumb|Lesia Ukrainka thumb|Iwan Franko