Zasady organizacji i działania ukraińskiej milicji zostały rozwinięte w Regulaminie milicji robotniczo-chłopskiej, który został zatwierdzony przez Radę Komisarzy Ludowych USRR 14 września 1920 roku.
Służba w milicji była dobrowolna, ale wszyscy, którzy do niej przystąpili, musieli służyć w jej szeregach co najmniej rok. Mogły ją podjąć tylko osoby, które ukończyły 21 rok życia, były piśmienne, korzystały z prawa wyborczego do rad ludowych, były lojalne wobec władzy radzieckiej oraz interesów klasy robotniczo-chłopskiej, niekarane i nieobjęte dochodzeniem pod zarzutem popełnienia przestępstw, a także całkowicie zdrowe i zdolne do służby wojskowej. Jako uzbrojony organ wykonawczy, milicja robotniczo-chłopska otrzymała status jednostek zbrojnych specjalnego przeznaczenia ze wszystkimi ich prawami i obowiązkami.
Formowanie ukraińskiej milicji odbywało się w trudnych warunkach: brakowało kadr, słabe było zaplecze materialne i techniczne. Należy zauważyć, że milicja była często wykorzystywana przez władze radzieckie jako narzędzie do karania ludności, która sprzeciwiała się rządom bolszewickim.