Zdymisjonowany ze stanowiska ksiądz Gösta Berling zostaje uratowany przez majorową na Ekeby, która znalazła go, gdy ten chcąc się zabić, rzucił się w wielką zaspę śniegu przy drodze. Majorowa opowiada mu o swoich trudnych doświadczeniach życiowych. Pomimo smutku i rozpaczy, Gösta Berling w końcu zgadza się żyć dalej i zostaje kawalerem w majątku Ekeby. Na tym kończy się wstęp powieści i zaczyna się właściwa historia.
Opowieść mały|400x400px| Z przedstawienia teatralnego Gösta Berlings saga w teatrze Västanå, 2011. Pierwszy rozdział to długi opis wspaniałego krajobrazu, w którym rozgrywa się akcja powieści. Uważa się, że jest on zainspirowany rzeczywistym krajobrazem Värmlandu, a opisane przez Lagerlöf „długie jezioro Löven” to w rzeczywistości jezioro Fryken.
Noc Bożego Narodzenia, którą Gösta Berling spędza w majątku Ekeby, kończy się tym, że kawalerowie wchodzą w sojusz z diabłem. Ich umowa polega na tym, że majorowa zostaje przepędzona przez nikczemnego Sintrama i kawalerów, by mogli przejąć władanie nad gospodarką. Kawalerowie prowadzą odtąd beztroskie życie, biesiadując, balując i nie przejmując się zbytnio pracą. Majątek podupada, podobnie jak cała okolica. Nadchodzi czas nieurodzaju, okoliczna ludność biednieje, a w końcu wiele osób umiera z głodu.