Renesans Komnenów, lub Odnowienie Bizancjum w czasach Komnenów – okres w dziejach Cesarstwa Bizantyńskiego w którym doszło do wojskowego, finansowego, oraz terytorialnego wzmocnienia państwa po kilkudziesięciu latach kryzysu. Renesans Komnenów trwał ponad sto lat od wstąpienia na tron Aleksego I w 1081 do obalenia Andronika I w 1185 roku.
Sytuacja w XI wieku thumb|upright=1.8|Cesarstwo Bizantyńskie za czasów Bazylego II Bułgarobójcy. Nawet po jego śmierci Cesarstwo jeszcze nieznacznie się powiększyło między innymi dzięki zdolnym dowódcom wojskowym takim jak na przykład Jerzy Maniakes.
Po śmierci cesarza Bazylego II, za panowania którego Bizancjum osiągnęło bardzo duży rozwój terytorialny, nastąpiło osłabienie wewnętrzne i zewnętrzne. Po 1025 na tronie brakowało silnych jednostek, które byłyby w stanie kontynuować ambitną politykę Bazylego. Brak rządów silnej ręki spowodowało zwiększenie roli członków możnowładztwa. Cesarze nie dość, że im ustępowali, to jeszcze sami niekiedy reprezentowali ich interesy. Doszło również do rywalizacji między arystokracją wojskową z prowincji, a cywilną i urzędniczą ze stolicyGregorij Ostrogorski, Dzieje Bizancjum, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2008, s. 318..