Wsławił się jako członek zespołu kryptologów, których praca doprowadziła do zestrzelenia samolotu japońskiego admirała Isoroku Yamamoto w 1943; otrzymał za to później Brązową Gwiazdę (Bronze Star).
Po zakończeniu wojny Stevens wrócił do Illinois, zamierzając na nowo podjąć studiowanie filologii angielskiej. Brat Richard, który sam był prawnikiem, zdołał go jednak przekonać do nauki na wydziale prawa. W 1945 r., korzystając z przywilejów wprowadzonych na mocy ustawy o weteranach wojennych (G.I. bill), Stevens rozpoczął studia na Northwestern University School of Law. Dał się poznać jako wybitny student, osiągając najlepsze wyniki w historii uczelni, a także będąc redaktorem naczelnym uczelnianego przeglądu prawniczego (law review). W 1947 r. zakończył wyższą edukację z wyróżnieniem (magna cum laude) i uzyskał tytuł Juris Doctor (J.D.).
Rodzina W lipcu 22-letni Stevens ożenił się po raz pierwszy. Jego wybranką była Elizabeth Jane Sheeren, z którą ma czwórkę dzieci: syna Johna Josepha (zmarł) oraz córki Kathryn Stevens Jedlicką, Elizabeth Jane i Susan Robertę. John Paul i Elizabeth Stevensowie rozwiedli się w 1979.