Luddyzm łódzki, także bunt tkaczy łódzkich – jeden z pierwszych buntów robotniczych na ziemiach polskich i jeden z nielicznych o charakterze luddyzmu, do którego doszło w Łodzi w dniach 20–21 kwietnia 1861 rokuE. Ajnenkiel, Pierwszy bunt robotników łódzkich w roku 1861, T. II s. 367–388..
Podłoże konfliktu Podłoże konfliktu związane było z kryzysem, wywołanym przez deficyt bawełny, spowodowanym wojną secesyjną w Ameryce Północnej, z której pochodziła większość bawełny w Królestwie Kongresowym. Konflikt za oceanem spowodował pięciokrotny wzrost ceny bawełny w Europie i zarazem trudności w zaopatrzenie w surowiec. Część fabryk łódzkich, m.in. fabryka Geyera, nie pracowało, a inne zaś jak przędzalnia Grohmana pracowały częściowo. Jednym z fabrykantów, którego fabryki działały, był Karol Scheibler, który przed kryzysem zgromadził znaczne zapasy bawełny. Tkacze łódzcy upatrywali problemów z zatrudnieniem głównie w związku z mechanizacją produkcji, uznając, że kryzys, a wraz z nim, brak zatrudnienia, związany jest z zastąpieniem pracowników przez maszyny. W Łodzi w 1861 było ok. 4000 ręcznych warsztatów tkackich. W dobie kryzysu jednym z największych konkurentów stała się dla nich m.in. fabryka Scheiblera. Tkacze uznali, że zniszczenie maszyn tkackich pozwoli na przywrócenie pracy i zarobku rękodzielnikom.