Historia Żydów w Berdyczowie – Żydzi w Berdyczowie pojawili się w XVI wieku, mieszkają w mieście do dzisiaj. mały|Synagoga Chóralna mały|Synagoga Chóralna mały|Synagoga

Pojawienie się Żydów w mieście Z 1593 roku pochodzi informacja o pierwszym Żydzie osiadłym w Berdyczowie. Był to dzierżawca młyna, uzyskał on również prawo pobierania myta od towarów przewożonych groblą do miasta. Po przejęciu Berdyczowa przez Radziwiłłów, rozpoczął się rozwój miasta. Również społeczność żydowska zaczęła się w tym czasie tworzyć i powiększać. Żydów przyciągał status miasta targowego. Od Radziwiłłów otrzymywali intratne dzierżawy, uzyskali prawo wytwarzania alkoholu oraz możliwość handlu i prowadzenia warsztatów rzemieślniczych. W 1732 roki żydowski cech krawiecki uzyskał autonomię od kahału, a nawet prawo prowadzenia własnych spotkań modlitewnych w utworzonej dobudówce do synagogi.