Wielu współczesnych badaczy przypisuje temu aktowi wielkie znaczenie w społeczno-ustrojowych dziejach Polski, jako pierwszemu przywilejowi na taką skalę w kraju.

Rządy Wacława w Krakowie popierali wprawdzie miejscowi możni, zadowoleni z nadania przywileju w Litomyślu, lecz wiadomo było, że Władysław Łokietek łatwo nie zrezygnuje, wsparty poparciem udzielonym na zjeździe w Kaliszu przez arcybiskupa gnieźnieńskiego – Jakuba Świnkę i władcę Wielkopolski – Przemysła II.

W siłę rósł także książę wielkopolski, który poparty autorytetem arcybiskupa, odziedziczywszy w grudniu 1294 r. Pomorze Gdańskie, zdołał uzyskać zgodę papieża Bonifacego VIII na koronację królewską, pomimo podobnych zabiegów ze strony Wacława. Konfrontacja Przemysła II z Wacławem II wydawała się nie do uniknięcia, kiedy 8 lutego 1296 król polski został podstępnie zamordowany z inspiracji margrabiów brandenburskich. Śmierć najsilniejszego konkurenta, mimo przejęcia większości spadku po Przemyśle przez Władysława Łokietka, umożliwiła Wacławowi kontynuowanie ekspansji.