W upierzeniu występuje dymorfizm płciowy, głównie w obrębie głowy i piersi. Na ciemieniu samców obecny jest krótki krzaczasty czub o jaskrawożółtej barwie, który rozpoczyna się już na czole u nasady szczęki, co jest nietypowe wśród tanagr. Żałobniki żółtawe wyróżniają się też żółtymi pokrywami podskrzydłowymi oraz chorągiewkami wewnętrznymi bardziej wewnętrznych lotek. U obydwu płci upierzenie jest głównie żółte, a dziób – łososiowy. Ogon jest dość długi, zaokrąglony i nieco stopniowany, podobny do ogona szarogrzbietów Schistochlamys.

Zasięg, ekologia i zachowanie thumb|Dolina w dystrykcie Kosñipata (w prowincji Paucartambo w peruwiańskim regionie Cuzco), w którym odkryto żałobnika żółtawego W momencie opisania gatunku znano dwa miejsca jego występowania. Populację lęgową odkryto w Machariapo Valley w okolicy Apolo w departamencie La Paz w Boliwii. Osobniki obserwowane w Kosñipata przebywały tam podczas pory suchej, stąd okoliczne tereny muszą służyć żałobnikom żółtawym jako zimowiska. Prawdopodobnie zimują w całej południowej części regionu Yungas na mniejszych wysokościach, tam gdzie występują wilgotne górskie lasy.