Ochrona cieplna budynku – zabezpieczenie budynku przed niepożądanym nadmiernym przenoszeniem ciepła pomiędzy ogrzewanymi, chłodzonymi lub klimatyzowanymi pomieszczeniami a ich otoczeniemLaskowski L. : Kompendium podstaw budownictwa energoefektywnego, Wyd. POLCEN, Warszawa 2017, str. 430, . (atmosferą zewnętrzną, nieogrzewaną częścią budynku, gruntem pod budynkiem), a także zabezpieczenie przed kondensacją pary wodnej na wewnętrznej powierzchni przegród budowlanych.
Ochrona cieplna budynku jest niezbędna dla utrzymania w pomieszczeniach warunków cieplno-wilgotnościowych odpowiednich dla ich użytkowania.
Poziom ochrony cieplnej budynku ma bezpośredni wpływ na zapotrzebowanie energii na ogrzewanie i chłodzenie i na związany z tym poziom kosztów użytkowania budynku.
Pojęcie „Ochrona cieplna budynków” występuje w przepisach Unii Europejskiej i krajowych dokumentach prawnychKurtz K. Gawin D. : Ochrona cieplna budynków w polskich przepisach normalizacyjnych i prawnych. Wyd. Prywatna Wyższa Szkoła Businessu, Administracji i Technik Komputerowych, Warszawa 2007, str. 207, .