Wykonywanie zadań i czynności pobocznych nagradzane jest punktami doświadczenia – po zdobyciu odpowiedniej ich liczby postać awansuje na wyższy poziom, co zwiększa jej żywotność, odblokowuje nowe zadania i zapewnia punkty talentów. Te ostatnie pozwalają rozwijać umiejętności pasywne bohatera, jak chociażby biegłość w posługiwaniu się określonymi rodzajami zaklęć albo skuteczność warzonych eliksirów. Ukończenie odpowiedniej liczby wyzwań danego typu nagradzane jest m.in. zwiększeniem pojemności ekwipunku i przedmiotami kosmetycznymi.
Nawiązanie przyjaznych relacji z wybranymi bohaterami niezależnymi odblokowuje zadania, podczas których wspierają one postać gracza, a w niektórych zadaniach głównych towarzyszy jej profesor Fig. Poza samym zamkiem Hogwart gracz może zwiedzać jego okolice, w tym znane z kart powieści wioskę czarodziejów Hogsmeade – z pubami „Pod Trzema Miotłami”, „Pod Świńskim Łbem” i sklepem Zonka – czy Zakazany Las. W samym zamku postać ma dostęp do Pokoju Życzeń, którego architektura dostosowuje się do jej potrzeb, a jego wystrój może dostosowywać ona według własnych preferencji. W pomieszczeniu gracz może korzystać z rozsadników do sadzenia roślin i stanowisk do warzenia eliksirów oraz zyskuje dostęp do kilku oranżerii, w których opiekuje się magicznymi zwierzętami uratowanymi przed kłusownikami. Oswojone hipogryfy i testrale pozwalają się dosiąść, służąc postaci za wierzchowce.