thumb|Lampa Ner Tamid z Wielkiej Synagogi w Oświęcimiu Skarb oświęcimski – znalezisko archeologiczne składające się z około czterystu przedmiotów, w większości stanowiące wyposażenie Wielkiej Synagogi w Oświęcimiu, odkryte w 2004 roku przez zespół archeologów pod kierunkiem dr Małgorzaty Grupy z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu.

Geneza odkrycia thumb|Odkrycie skarbu, 2004 Od 28 maja do 29 czerwca 2004 roku na miejscu, w którym do 1939 roku stała Wielka Synagoga w Oświęcimiu, prowadzone były wykopaliska archeologiczne pod kierownictwem dr Małgorzaty Grupy z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu na stronie auschwitz.org.pl, 21.06.2004.Wykopaliska archeologiczne na terenie Wielkiej Synagogi na stronie ajcf.pl..

Wykopaliska zorganizowano ze względu na potwierdzające się relacje o tym, że na wieść o wybuchu II Wojny Światowej na terenie synagogi ukryto zabytkowe przedmioty. Były to: relacja byłego mieszkańca Oświęcimia ocalałego z Zagłady, Jiszajahu Jarota, który opisał historię ukrycia przedmiotów oraz opowieść Leona Schönkera, który w pierwszych dniach niemieckiej okupacji stał na czele lokalnej gminy żydowskiej. W 1998 roku, kiedy miał 90 lat, Jarot przypadkowo spotkał Jariva Nornberga, młodego Izraelczyka, który właśnie wyszedł z wojska, a miał wkrótce odwiedzić obozy zagłady w Polsce.