I – Polska podbijająca. Samowładztwo (890–1139); II – Polska podzielona. Możnowładztwo (1139–1374); III – Polska kwitnąca. Gminowładztwo szlacheckie (1374–1586); IV – Polska upadająca. Nieład. Spodlenie tronu, samowola możnych, szlachecki nieład (1586–1764, 1764–1795 usiłowania w podźwignięciu Polski). V – Polska odradzająca się. Rozszerzenie swobód jednego stanu na cały naród.
Periodyzacja Moraczewskiego W 1838 r. Jędrzej Moraczewski zaproponował podział (Jak najdogodniej oznaczać epoki historii):
I okres – do 1138 r.; II okres – do 1370 r.; III okres – do 1506 r.; IV okres – do 1586 r.; V okres – do 1668 r.
Periodyzacja Szajnochy W latach 50. XIX wieku Karol Szajnocha zaproponował do podziału dziejów Polski triadę heglowską (niepublikowane zapiski):
epoka I – do 1157 r. (gminowładztwo, Polska zrasta się w jedno); epoka II – 1157–1648 (moralny wzrost i spojenie poprzez „wpływ cywilizacyjny okcydentu, tj. cywilizacji katolickiej i feudalnej”); epoka III – 1648–1795 (suma cech epok poprzednich, powstanie samorodnej Rzeczypospolitej szlacheckiej).
Periodyzacja Plebańskiego W 1854 r. Józef Kazimierz Plebański zaproponował podział (O zadaniu dziejopisarstwa polskiego) na cztery epoki: