w przypadku prawa cywilnego, prawa spółek handlowych, indywidualnego prawa pracy i prawa morskiego. Tak zgodnie z art. 56 i 65 § 1 Kodeksu cywilnego „czynność prawna wywołuje nie tylko skutki w niej wyrażone, lecz również te, które wynikają z ustawy, z zasad współżycia społecznego i z ustalonych zwyczajów”, „oświadczenie woli należy tak tłumaczyć, jak tego wymagają ze względu na okoliczności, w których złożone zostało, zasady współżycia społecznego oraz ustalone zwyczaje”M. Koszowski, Dwadzieścia osiem wykładów ze wstępu do prawoznawstwa, Warszawa 2019, s. 55-56 wraz z przypisami nr 8-11..

Prawo umowne

Na prawo umowne (kontraktowe lub konsensualne) składają się umowy. Mogą one mieć różną nazwę jak np. traktaty, układy, konwencje, przymierza, pakty, konkordaty, porozumienia, karty, deklaracje, zakładowe i ponadzakładowe układy zbiorowe pracy itp. Istotna jest tutaj jednak nie nazwa, ale sam sposób, za pomocą jakiego dochodzi do powstania prawa, a sposobem tym jest porozumienie pomiędzy adresatami prawa lub pomiędzy ich reprezentantami (przedstawicielami)M. Koszowski, Dwadzieścia osiem wykładów ze wstępu do prawoznawstwa, Warszawa 2019, s. 56..

W dawnej Polsce za koronny przykład prawa umownego służyły pacta conventa, jakie zawierane były między królem elektem a polską szlachtą.